Ποιος είναι; Όχι, εσύ απάντησέ μου!
Στάσου και φανερώσου.
Ζήτω ο βασιλιάς! Ο Βερνάρδος; Εγώ.
Είσαι ακριβής στην ώρα σου.
Μόλις χτύπησε δώδεκα - πήγαινε για ύπνο, Φραντσίσκο.
Ευχαριστώ που με αντικαθιστάς.
Κάνει τσουχτερό κρύο, κι έχω βάρος στην ψυχή.
Ήσυχη ήταν η βάρδια σου;
Ούτε ποντίκι δεν κουνήθηκε.
Λοιπόν, καληνύχτα.
Στάσου! Ποιος είναι; Φίλοι αυτής της γης. Και υπήκοοι του Δανού.
Καληνύχτα σου. Στο καλό, τίμιε στρατιώτη.
Ποιος σε αντικατέστησε;
Ο Βερνάρδος πήρε τη θέση μου.
Καληνύχτα σου.
Έ, Βερνάρδε!
Πες μου, είναι ο Οράτιος εκεί;
Ένα κομμάτι του. Καλώς ήρθες, Οράτιε, καλώς ήρθες, καλέ μου Μαρκέλλε.
Λοιπόν, εμφανίστηκε ξανά απόψε αυτό το πράγμα;
Δεν είδα τίποτα.
Ο Οράτιος λέει πως είναι μόνο φαντασία μας,
και δεν αφήνει την πίστη να τον κυριέψει.
Σχετικά μ' αυτό το τρομερό θέαμα, που το είδαμε δυο φορές.
Γι' αυτό τον παρακάλεσα να έρθει μαζί μας
να φυλάξει σκοπιά αυτή τη νύχτα,
ώστε αν ξανάρθει το φάντασμα,
να επιβεβαιώσει αυτό που είδαμε και να του μιλήσει.
Μπα, μπα, δεν θα εμφανιστεί.
Τότε άσε μας να επιτεθούμε ξανά στ' αυτιά σου,
που είναι τόσο οχυρωμένα ενάντια στην ιστορία μας
γι' αυτό που είδαμε δυο νύχτες.
Λοιπόν, ας ακούσουμε τον Βερνάρδο να μας μιλήσει γι' αυτό.
Χθες βράδυ,
όταν εκείνο το άστρο δυτικά του πόλου
είχε φωτίζοντας εκείνο το μέρος τ' ουρανού
όπου τώρα λάμπει, εγώ κι ο Μαρκέλλος,
καθώς η καμπάνα χτυπούσε μία...
Σιωπή! Σταμάτα.
Δες, να που ξανάρχεται!
Με την ίδια μορφή, σαν τον νεκρό βασιλιά.
Εσύ είσαι λόγιος - μίλησέ του, Οράτιε.
Δεν μοιάζει με τον βασιλιά; Πρόσεξέ το, Οράτιε.
Πανομοιότυπο, με κυριεύει φόβος κι απορία. Θέλει να του μιλήσουν.
Ρώτησέ το, Οράτιε.
Τι είσαι εσύ που σφετερίζεσαι τούτη τη νυχτερινή ώρα,
μαζί με την ευγενική κι αρειμάνια μορφή
με την οποία κάποτε βάδιζε ο μεγαλειώδης βασιλιάς της Δανίας;
Μά τον ουρανό, σε προστάζω, μίλα!
Προσβλήθηκε. Δες, απομακρύνεται!
Στάσου! Μίλα, μίλα! Σε προστάζω, μίλα!
Χάθηκε,
και δεν θ' απαντήσει.
Μά τον Θεό μου, δεν θα το πίστευα
αν δεν το είχα δει με τα ίδια μου τα μάτια.
Δυο φορές πιο πριν, ακριβώς αυτήν τη νεκρή ώρα,
με πολεμικό βήμα πέρασε μπρος απ' τη σκοπιά μας.
Τι ακριβώς να σημαίνει δεν το ξέρω,
μα κατά τη γενική μου εκτίμηση,
τούτο προμηνύει κάποια παράξενη αναταραχή στο κράτος μας.
Έλα τώρα, σταθείτε κοντά, κι ας μου πει όποιος ξέρει,
γιατί τούτη η αυστηρή κι άγρυπνη φρουρά
βασανίζει κάθε νύχτα τους υπηκόους της χώρας,
και γιατί η καθημερινή χύτευση ορειχάλκινων κανονιών
και τις αγοραπωλησίες στο εξωτερικό για πολεμικό υλικό.
Τι να ετοιμάζεται, που τούτη η ιδρωμένη βιασύνη
κάνει τη νύχτα συνεργάτη της μέρας στη δουλειά;
Ποιος μπορεί να με πληροφορήσει;
Εγώ μπορώ -
τουλάχιστον, έτσι λέει η φήμη.
Ο τελευταίος μας βασιλιάς,
που η μορφή του μόλις τώρα μάς εμφανίστηκε,
είχε, όπως ξέρεις, απ' τον Φόρτιμπρας της Νορβηγίας
προκληθεί σε μονομαχία, όπου ο γενναίος μας Άμλετ
σκότωσε τον Φόρτιμπρας, ο οποίος έτσι
έχασε, μαζί με τη ζωή του, όλες αυτές τις γαίες του.
Τώρα, κύριε, ο νεαρός Φόρτιμπρας,
γεμάτος ορμή κι αδάμαστο θάρρος,
στις άκρες της Νορβηγίας εδώ κι εκεί
μάζεψε ένα τσούρμο άνομων τυχοδιωκτών,
για ν' ανακτήσει από εμάς εκείνες τις γαίες
που έτσι έχασε ο πατέρας του. Κι αυτό, φαντάζομαι,
είναι το κύριο κίνητρο των προετοιμασιών μας,
η αιτία τούτης της φρουράς και η βασική πηγή
αυτής της βιασύνης και της αναταραχής στη χώρα.
Μα σιγά, κοιτάξτε! Νά, έρχεται ξανά!
Θα του φράξω τον δρόμο, κι ας με αφανίσει. Στάσου!
Αν έχεις ήχο ή φωνή, μίλησέ μου.
Αν γνωρίζεις τη μοίρα της πατρίδας σου,
που, ίσως, προβλέποντάς την, ν' αποφύγουμε, ω, μίλα!
ΛΑΛΕΙ ΚΟΚΟΡΑΣ
Στάσου και μίλα!
Σταμάτα, Μάρκελλε.
Να το χτυπήσω; Χτύπα, αν δεν σταθεί.
Εδώ είναι! Εδώ είναι!
Χάθηκε!
Άδικα του φερόμαστε, τόσο μεγαλόπρεπο που 'ναι,
να του προσφέρουμε τη βία ως θέαμα.
Γιατί είναι, σαν τον αέρα, άτρωτο,
κι οι μάταιες χτυπιές μας κακόβουλη χλεύη.
Ήταν έτοιμο να μιλήσει, όταν λάλησε ο πετεινός.
Και τότε τινάχτηκε σαν ένοχο πλάσμα
σ' ένα τρομερό κάλεσμα.
Έσβησε με το λάλημα του πετεινού.
Μερικοί λένε πως κάθε φορά που πλησιάζει η εποχή
όπου γιορτάζεται η γέννηση του Σωτήρα μας,
το πουλί της αυγής κελαηδά όλη τη νύχτα
και τότε, λένε, κανένα πνεύμα δεν τολμά να βγει.
Οι νύχτες είναι αγνές, κανένας πλανήτης δεν βλάπτει,
καμιά νεράιδα δεν αρπάζει, ούτε μάγισσα έχει δύναμη να μαγέψει,
τόσο ιερός κι ευλογημένος είναι ο καιρός αυτός.
Έτσι το 'χω ακούσει και κάπως το πιστεύω.
Μα δες - η αυγή, ντυμένη με κοκκινωπό μανδύα,
περπατά πάνω στη δροσιά εκείνου του ψηλού λόφου στ' ανατολικά.
Ας λύσουμε τη σκοπιά μας, και κατά τη γνώμη μου,
ας αναφέρουμε όσα είδαμε απόψε
στον νεαρό Άμλετ, γιατί, μα τη ζωή μου,
αυτό το πνεύμα, βουβό σ' εμάς, θα του μιλήσει.
Αν και του Άμλετ, του αγαπημένου μας αδελφού, ο θάνατος
είναι ακόμη νωπός στη μνήμη...
Κι αν και μας άρμοζε
να κρατάμε τις καρδιές μας στο πένθος κι όλο το βασίλειό μας
να συσπαστεί σ' ένα συνοφρυωμένο πρόσωπο θλίψης.
Όμως τόσο πάλεψε η σύνεση με τη φύση
που με την πιο σοφή λύπη τον σκεφτόμαστε,
μαζί με τη μνήμη του εαυτού μας.
Γι' αυτό την άλλοτε αδελφή μας, και βασίλισσά μας,
τη βασιλική συγκληρονόμο αυτού του πολεμικού κράτους,
την πήραμε, μ' εκείνη τη δαμασμένη χαρά,
μ' ένα μάτι αίσιο κι ένα δακρυσμένο,
με ευθυμία στην κηδεία και με μοιρολόι στον γάμο,
ζυγίζοντας ισότιμα τη χαρά και τη θλίψη,
για σύζυγό μας.
ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑΤΑ
Ούτε εμποδίσαμε σ' αυτό
τη σοφότερη κρίση σας, που ελεύθερα συμφώνησε
σ' αυτή την υπόθεση. Σ' όλους, οι ευχαριστίες μας.
Ακολουθεί, ως γνωρίζετε, ο νεαρός Φόρτιμπρας,
που υποτιμώντας την αξία μας,
ή νομίζοντας πως με τον πρόσφατο θάνατο του αγαπητού αδελφού μας
το κράτος μας είναι διαλυμένο κι ανοργάνωτο,
δεν παρέλειψε να μας ενοχλεί με μηνύματα,
απαιτώντας την παράδοση εκείνων των εδαφών
που έχασε ο πατέρας του, με κάθε νόμιμο δεσμό,
στον γενναιότατο αδελφό μας.
Αρκετά γι' αυτόν.
Αυτή είναι η υπόθεση.
Γράψαμε εδώ
Προς τη Νορβηγία, τον θείο του νεαρού Φόρτιμπρας,
για να αναχαιτίσει την προέλαση του ανιψιού του
και το απειλητικό εγχείρημα κατά του κράτους μας.
Και σας στέλνουμε εδώ, καλή μου Κορνηλία,
και Βολτίμαντ, ως πρέσβεις μας στον γέρο βασιλιά της Νορβηγίας.
Σ' αυτό και σε όλα δείχνουμε το καθήκον μας.
Δεν αμφιβάλλουμε καθόλου. Στο καλό, ολόψυχα.
Και τώρα, Λαέρτη, τι νέα μου φέρνεις;
Μας μίλησες για κάποιο αίτημα - ποιο είναι, Λαέρτη;
Δεν μπορείς να ζητήσεις κάτι λογικό απ' τον Δανό
και να μην εισακουστείς.
Σεβαστέ μου άρχοντα,
ζητώ την άδεια κι την εύνοιά σας να γυρίσω στη Γαλλία,
απ' όπου, αν κι ευχαρίστως ήρθα στη Δανία,
για να τιμήσω τη στέψη σας,
τώρα, οφείλω να ομολογήσω, που έγινε το καθήκον αυτό,
οι σκέψεις κι οι πόθοι μου στρέφονται ξανά προς τη Γαλλία
και υποκλίνονται στην ευγενική σας άδεια και συγχώρεση.
Έχεις την άδεια του πατέρα σου; Τι λέει ο Πολώνιος;
Την έχει, άρχοντά μου, μου απέσπασε τη διστακτική μου άδεια.
Σας ικετεύω, δώστε του την άδεια να φύγει.
Άδραξε την ώρα σου, Λαέρτη - ο χρόνος είναι δικός σου,
και τα χαρίσματά σου ξόδεψέ τον όπως θες!
Μα τώρα,
ανιψιέ μας Άμλετ, και γιε μας.
Λίγο παραπάνω από συγγενής, και λιγότερο από φίλος.
Πώς και τα σύννεφα ακόμη σε σκιάζουν;
Όχι, άρχοντά μου, είμαι μάλλον υπό τον ήλιο.
Καλέ μου Άμλετ, ρίξε τα σκοτεινά σου χρώματα,
κι ας κοιτάξει το μάτι σου φιλικά τη Δανία.
Μη γυρεύεις αιώνια με χαμηλωμένα βλέφαρα
τον ευγενή πατέρα σου μες στη σκόνη.
Ξέρεις πως είναι κοινό· ό,τι ζει πεθαίνει,
περνώντας απ' τη φύση στην αιωνιότητα.
Ναι, μητέρα, είναι κοινό. Κι αν είναι,
γιατί σου φαίνεται τόσο ξεχωριστό;
Φαίνεται, μητέρα; Όχι, είναι· δεν ξέρω τι θα πει «φαίνεται».
Δεν είναι μόνο ο μαύρος μανδύας μου, μητέρα,
ούτε τα συνηθισμένα ρούχα του πένθους,
μαζί με κάθε μορφή, διάθεση και σχήμα θλίψης,
που μπορεί να με δείξει αληθινά. Αυτά όντως φαίνονται,
γιατί είναι πράξεις που ένας άνθρωπος μπορεί να παίξει.
Μα έχω μέσα μου κάτι που ξεπερνά τα φαινόμενα·
αυτά είναι μόνο τα στολίδια και τα ενδύματα του πόνου.
Είναι γλυκό κι αξιέπαινο στη φύση σου, Άμλετ,
να αποδίδεις αυτά τα πένθιμα καθήκοντα στον πατέρα σου.
Μα πρέπει να ξέρεις, κι ο πατέρας σου έχασε πατέρα,
κι εκείνος τον δικό του· κι ο ζωντανός, δεμένος
σε υιικό καθήκον για κάποιο διάστημα
να εκφράζει πένθιμη θλίψη.
Μα το να επιμένεις σε πεισματικό πένθος
είναι δρόμος ασεβούς ισχυρογνωμοσύνης.
Είναι θλίψη ανάξια άντρα.
Σε παρακαλώ, ρίξε στη γη
αυτόν τον μάταιο πόνο, και σκέψου εμάς
σαν πατέρα, γιατί ας το μάθει ο κόσμος,
είσαι ο πιο άμεσος διάδοχος του θρόνου μας,
και με αγάπη όχι λιγότερο ευγενική
απ' αυτή που ο πιο στοργικός πατέρας τρέφει για τον γιο του,
σ' αγαπώ κι εγώ.
Όσο για την πρόθεσή σου
να γυρίσεις στις σπουδές στη... Βιτεμβέργη... Βιτεμβέργη,
είναι εντελώς αντίθετη προς τη θέλησή μας.
Και σε ικετεύω, δέξου να μείνεις εδώ,
στη χαρά και την παρηγοριά του βλέμματός μας,
ο πρώτος μας αυλικός, ανιψιός, και γιος μας.
Μην αφήσεις τη μητέρα σου να χάσει τις προσευχές της, Άμλετ.
Σε παρακαλώ, μείνε μαζί μας - μην πας στη Βιτεμβέργη.
Θα σας υπακούσω όσο μπορώ, μητέρα.
Α, αυτή είναι μια στοργική κι ωραία απάντηση.
Να είσαι σαν εμάς στη Δανία.
Έλα, μητέρα.
Αυτή η ευγενική κι αβίαστη συναίνεση του Άμλετ
κάθεται χαμογελώντας στην καρδιά μου· προς τιμήν της,
καμιά εύθυμη πρόποση που πίνει η Δανία σήμερα
να μην ηχήσει χωρίς το κανόνι να την πει στα σύννεφα,
αντηχώντας τη βροντή της γης. Ελάτε, πάμε.
Ω, να 'λιωνε αυτή η τόσο στέρεη σάρκα...
Να ξεπάγωνε,
και να γινόταν δροσοστάλα!
Ή ο Αιώνιος να μην είχε ορίσει
νόμο ενάντια στην αυτοκτονία!
Ω, Θεέ μου!
Θεέ μου!
ΛΥΓΜΟΙ
Πόσο κουραστικές,
ανούσιες,
άχαρες κι ανώφελες
μου φαίνονται όλες οι ασχολίες αυτού του κόσμου!
Ντροπή! Ντροπή!
Κήπος αξεχόρτιστος, που σπέρνεται μονάχος.
Μόνο αγριάδες και βρομιές τον κατακλύζουν.
Να φτάσει ως εδώ το πράγμα!
Μόλις δυο μήνες νεκρός...
όχι, ούτε τόσο, ούτε δύο!
Ένας τόσο εξαίσιος βασιλιάς, που ήταν, μπρος σε τούτον,
σαν τον Υπερίωνα μπρος σ' έναν σάτυρο.
Τόσο τρυφερός με τη μητέρα μου,
που δεν άφηνε τους ανέμους τ' ουρανού
ν' αγγίξουν σκληρά το πρόσωπό της. Ουρανέ και γη!
Πρέπει να θυμάμαι;
Κρεμόταν πάνω του,
λες κι η όρεξή της μεγάλωνε
απ' αυτό που τη χόρταινε κι όμως, μέσα σ' έναν μήνα..!
Ας μην το σκέφτομαι.
Αδυναμία, τ' όνομά σου είναι γυναίκα!
Έναν μήνα μόλις, πριν παλιώσουν τα παπούτσια
με τα οποία ακολούθησε το λείψανο του φτωχού πατέρα μου,
σαν τη Νιόβη, όλο δάκρυα γιατί αυτή, ναι αυτή..!
Ω, Θεέ! Ένα ζώο, που του λείπει η λογική,
θα είχε πενθήσει πιο πολύ.
Παντρεύτηκε τον θείο μου.
Τον αδελφό του πατέρα μου, μα καθόλου όμοιος με τον πατέρα μου
όσο εγώ με τον Ηρακλή· μέσα σ' έναν μήνα.
Πριν ακόμη το αλάτι των πιο άδικων δακρύων
πάψει ν' ανάβει τα ερεθισμένα της μάτια,
παντρεύτηκε.
Ω, βιάση καταραμένη, να τρέξει
με τόση ευκολία σε αιμομικτή κλίνη!
Δεν είναι, ούτε μπορεί να βγει σε καλό.
Μα ράγισε, καρδιά μου, γιατί πρέπει να σωπάσω.
Χαίρε, αφέντη μου! Χαίρομαι που σε βλέπω καλά.
Οράτιε!
Ή ξεχνώ τον εαυτό μου!
Ο ίδιος, άρχοντά μου, ταπεινός υπηρέτης σου.
Κύριε, καλέ μου φίλε, αυτόν τον τίτλο θ' αλλάξω μαζί σου.
Και τι σε φέρνει απ' τη Βιτεμβέργη, Οράτιε; Μαρκέλλε;
Άρχοντά μου. Χαίρομαι που σε βλέπω. Καλησπέρα, κύριε.
Μα πες μου, αλήθεια, τι σε φέρνει απ' τη Βιτεμβέργη;
Θα σε μάθουμε να πίνεις γερά προτού φύγεις.
Άρχοντά μου, ήρθα να δω την κηδεία του πατέρα σου.
Σε παρακαλώ, μη με κοροϊδεύεις, συμφοιτητή μου...
Ήρθες να δεις τον γάμο της μητέρας μου.
Πράγματι, άρχοντά μου, ακολούθησε πολύ σύντομα. Οικονομία, Οράτιε!
Τα ψημένα κρέατα της κηδείας
στρώθηκαν κρύα στα τραπέζια του γάμου.
Ο πατέρας μου!
Μου φαίνεται πως βλέπω τον πατέρα μου.
Πού, άρχοντά μου;
Με τα μάτια της ψυχής μου, Οράτιε.
Τον είδα μια φορά. Ήταν ένας σπουδαίος βασιλιάς.
Ήταν άνθρωπος. Σε όλα του, ολόκληρος.
Δεν θ' αντικρίσω ξανά όμοιό του.
Άρχοντά μου...
Νομίζω τον είδα χθες το βράδυ. Είδες ποιον;
Άρχοντά μου, τον βασιλιά τον πατέρα σου.
Τον βασιλιά τον πατέρα μου!
Συγκράτησε τη σαστιμάρα σου κι άκουσε προσεκτικά, ώσπου να σου αφηγηθώ,
με μάρτυρες αυτούς τους κυρίους, τούτο το θαύμα.
Για τ' όνομα του Θεού, άσε με ν' ακούσω.
Δυο νύχτες στη σειρά είχαν αυτοί οι κύριοι,
ο Μαρκέλλος κι ο Βερνάρδος, στη βάρδιά τους,
στη νεκρική απεραντοσύνη, μέσα στη νύχτα,
συναντήσει τούτο.
Μια μορφή σαν τον πατέρα σου,
πάνοπλη απ' την κορφή ως τα νύχια,
εμφανίζεται μπροστά τους με σοβαρό βηματισμό
περνά αργά κι επιβλητικά μπροστά τους. Αυτό σ' εμένα
με τρομερή μυστικότητα το εμπιστεύτηκαν,
κι εγώ μαζί τους την τρίτη νύχτα κράτησα τη βάρδια
όπου, όπως είχαν πει, έρχεται το φάσμα.
Γνώρισα τον πατέρα σου· τα χέρια μου δεν είναι πιο όμοια μεταξύ τους.
Μα πού έγινε αυτό; Άρχοντά μου, στις επάλξεις όπου φυλάγαμε σκοπιά.
Δεν του μίλησες;
Του μίλησα, άρχοντά μου, μα δεν έδωσε καμία απάντηση. Παράξενο.
Ορκίζομαι στη ζωή μου, άρχοντα, είναι αλήθεια.
Και θεωρήσαμε χρέος μας καταγεγραμμένο
να σας το αναφέρουμε. Πράγματι.
Πράγματι, κύριοι, μα αυτό με ανησυχεί.
Φυλάτε σκοπιά απόψε; Φυλάμε, άρχοντά μου.
Οπλισμένος, λέτε; Οπλισμένος. Από κορυφή ως νύχια;
Από κεφαλή ως πόδια, άρχοντα. Άρα δεν είδατε το πρόσωπό του;
Ω, ναι, άρχοντά μου, είχε σηκωμένη την προσωπίδα.
Πώς έδειχνε - συνοφρυωμένος;
Ένα ύφος πιο πολύ θλιμμένο παρά θυμωμένο.
Χλωμός ή κόκκινος; Όχι, πολύ χλωμός.
Και κάρφωνε το βλέμμα του πάνω σας; Ασταμάτητα.
Μακάρι να ήμουν εκεί. Θα σας είχε αφήσει άναυδο.
Πολύ πιθανό, πολύ πιθανό.
Έμεινε για ώρα;
Όσο χρειάζεται κανείς για να μετρήσει ίσαμε εκατό. Πιο πολύ, πιο πολύ.
Όχι όταν τον είδα εγώ.
Ήταν γκριζαρισμένα τα γένια του;
Ήταν, όπως τα είχα δει όσο ζούσε,
μαύρα ασημωμένα.
Θα φυλάξω σκοπιά απόψε - ίσως ξαναπεριπλανηθεί.
Σας εγγυώμαι πως θα το κάνει.
Αν πάρει τη μορφή του πατέρα μου,
θα του μιλήσω, κι ας χάσκει η ίδια η Κόλαση
και ας με προστάζει να σωπάσω. Σας ικετεύω όλους,
αν κρύψατε ως τώρα αυτό το θέαμα,
ας κρατηθεί στη σιωπή σας ακόμη,
κι ό,τι άλλο συμβεί απόψε,
αντιληφθείτε το, μα μην το πείτε σε κανέναν.
Θα ανταποδώσω την αφοσίωσή σας.
Λοιπόν, να 'στε καλά.
Στην έπαλξη, μεταξύ έντεκα και δώδεκα, θα έρθω.
ΟΛΟΙ: Στην υπηρεσία σας, άρχοντα.
Το πνεύμα του πατέρα μου οπλισμένο! Κάτι δεν πάει καλά.
Υποψιάζομαι κάποια βρομοδουλειά.
Μακάρι να 'ρχόταν η νύχτα!
Ως τότε κάνε υπομονή, ψυχή μου.
Τα βρόμικα έργα θα φανερωθούν,
κι αν όλη η γη τα σκεπάσει, στα μάτια των ανθρώπων.
Τα πράγματά μου είναι στο πλοίο.
Έχε γεια.
Και, αδελφή μου, όταν οι άνεμοι το επιτρέπουν
κι όταν βρεις βολικό καράβι, μην κοιμάσαι,
μα στείλε μου νέα σου.
Το αμφιβάλλεις αυτό;
Όσο για τον Άμλετ και τα παιχνιδίσματα της εύνοιάς του,
θεώρησέ τα μια συνήθεια κι ένα παιχνίδι του αίματος,
ένα μενεξεδάκι στην άνοιξη της νιότης.
Πρώιμο, μα όχι σταθερό, γλυκό, μα όχι παντοτινό.
Το άρωμα και η χαρά μιας στιγμής - τίποτα άλλο.
Τίποτα άλλο; Μην το σκέφτεσαι άλλο. Ίσως σ' αγαπά τώρα,
και τώρα ούτε κηλίδα ούτε δόλος δεν λερώνει
την αγνότητα της θέλησής του. Όμως πρέπει να φοβάσαι·
αν ζυγίσεις το μεγαλείο του, η θέλησή του δεν είναι δική του.
Γιατί κι ο ίδιος υποτάσσεται στην καταγωγή του.
Δεν μπορεί, όπως οι κοινοί θνητοί,
να διαλέγει μόνος του, γιατί απ' την εκλογή του εξαρτάται
η ασφάλεια και η υγεία ολόκληρου του κράτους.
Κι έτσι η εκλογή του πρέπει να περιορίζεται
στη φωνή και τη συγκατάθεση του σώματος όπου είναι η κεφαλή.
Λοιπόν, αν πει πως σ' αγαπά,
αρμόζει στη σύνεσή σου να το πιστεύεις
μόνο όσο εκείνος, στη θέση και στη δράση του,
μπορεί να κάνει πράξη τα λόγια του - που δεν πάει πιο πέρα
απ' όσο επιτρέπει η κυρίαρχη φωνή της Δανίας.
Σκέψου, λοιπόν, πόση τιμή θα έχανες,
αν με αυτί υπερβολικά εύπιστο άκουγες τα τραγούδια του.
ΜΑΚΡΙΝΟΣ ΓΔΟΥΠΟΣ
Ή αν έχανες την καρδιά σου, ή άνοιγες τον αγνό θησαυρό σου
στην αχαλίνωτη επιμονή του.
Να το φοβάσαι, Οφηλία!
Να το φοβάσαι, αγαπημένη μου αδελφή,
και κράτα τον εαυτό σου πίσω απ' το πάθος σου,
μακριά απ' το βέλος και τον κίνδυνο του πόθου.
Να είσαι προσεκτική. Η ασφάλεια κρύβεται στον φόβο.
Η νιότη επαναστατεί, ακόμη κι όταν κανείς δεν είναι κοντά.
Θα κρατήσω το νόημα αυτού του καλού μαθήματος,
σαν φρουρό της καρδιάς μου. Μα, καλέ μου αδελφέ,
μην κάνεις όπως κάποιοι ανάξιοι ιερείς,
που δείχνουν τον απόκρημνο κι αγκαθωτό δρόμο προς τον Παράδεισο,
ενώ οι ίδιοι, σαν ξιπασμένοι κι απερίσκεπτοι ακόλαστοι,
βαδίζουν στο ανθόσπαρτο μονοπάτι της ηδονής,
χωρίς να νοιάζονται για τις συμβουλές τους. Ω, μη φοβάσαι για μένα.
Καθυστερώ, μα να, έρχεται ο πατέρας μου.
Διπλή ευλογία είναι διπλή χάρη· η τύχη χαμογελά σ' έναν δεύτερο αποχαιρετισμό.
Ακόμη εδώ, Λαέρτη; Στο πλοίο, στο πλοίο, ντροπή σου!
Ο άνεμος φουσκώνει τα πανιά σου, και σε περιμένουν.
Πάρε την ευλογία μου!
Κι αυτές τις λίγες συμβουλές στη μνήμη σου
χάραξέ τις. Μη δίνεις γλώσσα στις σκέψεις σου,
ούτε σε καμιά απερίσκεπτη σκέψη άσε να γίνει πράξη.
Να είσαι φιλικός, μα σε καμιά περίπτωση χυδαίος.
Τους φίλους που έχεις, κι έχεις δοκιμάσει,
δέσ' τους στην ψυχή σου με τσέρκια ατσαλένια.
Μα μην ξεθωριάζεις την παλάμη σου καλωσορίζοντας
κάθε νεοφερμένο, άπειρο σύντροφο. Πρόσεχε
να μη μπλέκεις σε καβγά, μα αν μπλεχτείς,
φέρσου έτσι που ο αντίπαλος να σε φοβάται.
Δίνε σε κάθε άνθρωπο το αυτί σου, μα σε λίγους τη φωνή σου,
δέξου την κρίση του καθενός, μα κράτα τη δική σου γνώμη.
Ντύσου ακριβά όσο σου το επιτρέπει το πουγκί σου,
μα όχι φανταχτερά! Πλούσια, όχι κραυγαλέα,
γιατί τα ρούχα συχνά φανερώνουν τον άνθρωπο.
Μήτε δανειολήπτης μήτε δανειστής να γίνεσαι, γιατί το δάνειο...
...συχνά χάνει λεφτά και φίλο...
Και το δανείζεσαι... ...αμβλύνει το πνεύμα της οικονομίας.
Και πάνω απ' όλα αυτό:
να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου,
κι αναπόφευκτα θ' ακολουθήσει, όπως η νύχτα τη μέρα,
πως δεν θα μπορείς να γίνεις ψεύτης σε κανέναν.
Έχε γεια.
Η ευχή μου ας τα ωριμάσει αυτά μέσα σου!
Με κάθε ταπεινότητα σας αποχαιρετώ, άρχοντά μου.
Η ώρα σε καλεί - πήγαινε, ο υπηρέτης σου περιμένει.
Έχε γεια, Οφηλία.
Και θυμήσου καλά όσα σου είπα.
Είναι κλειδωμένα στη μνήμη μου,
κι εσύ ο ίδιος θα κρατάς το κλειδί τους.
Έχε γεια.
Τι είναι αυτό, Οφηλία, που σου είπε;
Με την άδειά σας, κάτι σχετικό με τον άρχοντα Άμλετ.
Μα την Παναγία, καλά το σκέφτηκες.
Μου είπαν πως πολύ συχνά τελευταία
σου χαρίζει χρόνο ιδιαίτερο, κι εσύ η ίδια
του παραχωρείς τις συναντήσεις σου πρόθυμα κι απλόχερα.
Αν είναι έτσι, όπως μου το παρουσιάζουν,
και για προειδοποίηση σ' το λέω,
δεν καταλαβαίνεις τον εαυτό σου τόσο καθαρά
όσο αρμόζει στην κόρη μου και στην τιμή σου.
Τι υπάρχει μεταξύ σας; Πες μου την αλήθεια.
Μου έκανε, άρχοντά μου, τελευταία πολλές προσφορές
της αγάπης του.
Αγάπης! Μπα!
Μιλάς σαν αδαές κορίτσι,
άπειρο σε τόσο επικίνδυνες περιστάσεις.
Πιστεύεις τις προσφορές του, όπως τις λες;
Δεν ξέρω, άρχοντά μου, τι να σκεφτώ.
Μα την Παναγία, θα σου μάθω. Νόμισε τον εαυτό σου μωρό,
που πήρες αυτές τις προσφορές για γνήσιο νόμισμα,
ενώ δεν είναι ατόφιο ασήμι. Φρόντισε τον εαυτό σου ακριβότερα,
ή, για να μην κουράσω τη φτωχή έκφραση,
αν συνεχίσεις θα μου προσφέρεις έναν ανόητο.
Άρχοντά μου, με πολιόρκησε με αγάπη
με τίμιο τρόπο.
Ναι, τρόπο μπορείς να το πεις - έλα τώρα, έλα τώρα.
Και στήριξε τα λόγια του, άρχοντά μου,
με σχεδόν όλους τους ιερούς όρκους του Ουρανού.
Ναι, παγίδες για να πιάσει χαζοπούλια. Ξέρω καλά,
όταν το αίμα φλέγεται, πόσο σπάταλα η ψυχή
δανείζει στη γλώσσα όρκους. Αυτές οι λάμψεις, κόρη μου,
που δίνουν πιο πολύ φως παρά ζέστη, και σβήνουν και στα δύο,
δεν πρέπει να τις πάρεις για φωτιά. Από δω και πέρα
να είσαι πιο φειδωλή με την παρθενική σου παρουσία,
γιατί για τον άρχοντα Άμλετ, να πιστέψεις τόσο μόνο: ότι είναι νέος
και με μακρύτερο λουρί μπορεί να βαδίζει
απ' όσο μπορεί να δοθεί σε σένα.
Με λίγα λόγια, Οφηλία, μην πιστεύεις τους όρκους του.
Αυτό ισχύει για όλα.
Δεν θα ήθελα, με απλά λόγια, από δω και στο εξής,
να σπαταλάς ούτε στιγμή ελεύθερου χρόνου,
ανταλλάσσοντας λόγια ή κουβέντα με τον άρχοντα Άμλετ.
Πρόσεξέ το, σε διατάζω.
Έλα μαζί μου.
Θα υπακούσω, άρχοντά μου.
Ο αέρας δαγκώνει τσουχτερά - κάνει πολύ κρύο.
Είναι ένας τσουχτερός κι αψύς αέρας.
Τι ώρα είναι; Νομίζω δεν έφτασε ακόμα δώδεκα.
Όχι, σήμανε η ώρα. Αλήθεια; Δεν το άκουσα.
Τότε πλησιάζει η ώρα
που το πνεύμα συνήθιζε να περιφέρεται.
ΜΠΑΜ
ΠΥΡΟΤΕΧΝΗΜΑ Τι σημαίνει αυτό, άρχοντά μου;
Ο βασιλιάς ξενυχτά απόψε και γλεντοκοπά,
κάνει συμπόσιο, και στροβιλίζεται στους ξέφρενους χορούς.
Και, καθώς ρουφά τις γουλιές του από Ρηνανό οίνο,
το τύμπανο και η τρομπέτα ξεσπούν
στον θρίαμβο της πρόποσής του. Είναι έθιμο;
Ναι, μα την πίστη μου, είναι.
Αλλά κατά τη γνώμη μου, αν και είμαι ντόπιος εδώ
και γεννημένος μ' αυτές τις συνήθειες, είναι ένα έθιμο
που τιμάται περισσότερο όταν παραβιάζεται παρά όταν τηρείται.
ΕΚΡΗΓΝΥΟΝΤΑΙ ΠΥΡΟΤΕΧΝΗΜΑΤΑ
Δες, άρχοντά μου, έρχεται!
Άγγελοι και πνεύματα της χάρης, προστατέψτε μας!
Είσαι πνεύμα αγαθό ή δαίμονας καταραμένος;
Φέρνεις αύρες του Παραδείσου ή ανέμους της Κόλασης;
Είναι οι προθέσεις σου κακές ή αγαθές,
έρχεσαι με μορφή τόσο αμφίβολη
που θα σου μιλήσω.
Θα σε φωνάξω Άμλετ,
βασιλιά,
πατέρα,
βασιλικέ Δανέ. Ω, απάντησέ μου!
Μη μ' αφήσεις να σκάσω απ' την άγνοια, μα πες
γιατί τα αγιασμένα οστά σου, κλεισμένα στον τάφο,
έσπασαν το σάβανό τους. Γιατί ο τάφος,
όπου σε είδαμε ήσυχα να ενταφιάζεσαι,
άνοιξε τα βαριά μαρμάρινα σαγόνια του,
για να σε ξεβράσει ξανά. Τι να σημαίνει αυτό,
που εσύ, νεκρό κουφάρι, ξανά μ' ολόκληρη πανοπλία
επανέρχεσαι έτσι στο φως του φεγγαριού,
κάνοντας τη νύχτα φρικτή, κι εμάς, ανόητους της φύσης,
να τραντάζουμε τόσο φριχτά την ύπαρξή μας
με σκέψεις πέρα από τα όρια των ψυχών μας;
Πες μου, γιατί συμβαίνει αυτό;
Για ποιον λόγο;
Τι πρέπει να κάνουμε;
Σου γνέφει να φύγεις μαζί του.
Σαν να θέλει κάτι να σου αποκαλύψει, μόνο σ' εσένα.
Σε καλεί σε πιο απόμερο μέρος. Μα μην πας μαζί του.
Όχι. Δεν θα μιλήσει, τότε θα το ακολουθήσω.
Μην το κάνεις, άρχοντά μου. Τι να φοβηθώ;
Δεν δίνω δεκάρα για τη ζωή μου.
Κι όσο για την ψυχή μου, τι μπορεί να της κάνει, αφού είναι αθάνατη όσο κι αυτό;
Μου γνέφει ξανά, θα το ακολουθήσω.
Κι αν σε δελεάσει προς τα κύματα, άρχοντά μου,
ή προς τη φοβερή κορυφή του γκρεμού
που κρέμεται πάνω απ' τη βάση του μες στη θάλασσα,
και πάρει κάποια φρικτή μορφή,
που θα στερούσε απ' τον νου σου τη λογική
και θα σ' έσπρωχνε στην τρέλα; Ακόμη μου γνέφει.
Προχώρα, θα σε ακολουθήσω. Δεν θα πας, άρχοντά μου.
Πάρε τα χέρια σου! Άκουσέ με - δεν θα πας.
Η μοίρα μου με καλεί,
και κάνει κάθε μικρή φλέβα σ' αυτό το σώμα
τόσο ρωμαλέα όσο τα νεύρα του Νεμέου Λέοντα.
Ακόμη με καλούν. Αφήστε με, κύριοι.
Μα τον ουρανό, θα κάνω φάντασμα όποιον με κρατήσει!
Σας λέω, φύγετε!
Προχώρα, θα σ' ακολουθήσω.
Η φαντασία του τον παραφρονεί.
Ας τον ακολουθήσουμε - δεν είναι σωστό να τον υπακούμε έτσι.
Πού θα καταλήξει όλο αυτό;
Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανίας.
Ο ουρανός θα το κατευθύνει. Έλα, ας τον ακολουθήσουμε.
Πού θα με οδηγήσεις; Μίλα, δεν θα προχωρήσω άλλο.
Άκουσέ με. Θα ακούσω. Η ώρα μου σχεδόν έφτασε,
όταν στις θειούχες και βασανιστικές φλόγες
θα πρέπει να παραδοθώ.
Αλίμονο, καημένο φάντασμα!
Μη με λυπάσαι,
μα δάνεισέ μου την προσοχή σου σ' αυτά που θα αποκαλύψω.
Μίλα, είμαι υποχρεωμένος ν' ακούσω.
Έτσι θα 'σαι κι υποχρεωμένος να εκδικηθείς, μόλις ακούσεις.
Τι;
Είμαι το πνεύμα του πατέρα σου,
καταδικασμένο για ένα ορισμένο διάστημα να περιπλανιέται τη νύχτα,
και τη μέρα περιορισμένο να νηστεύει μέσα στις φλόγες,
ώσπου τα αισχρά εγκλήματα που έπραξα όσο ζούσα
να καούν και να εξαγνιστούν. Μα αφού μου απαγορεύεται
να φανερώσω τα μυστικά της φυλακής μου,
θα μπορούσα να πω μια ιστορία που η πιο ελαφριά της λέξη
θα κατασπάραζε την ψυχή σου, θα πάγωνε το νεαρό σου αίμα,
θα 'κανε τα δυο σου μάτια, σαν άστρα, να πεταχτούν απ' τις κόγχες τους.
Μα αυτή η αιώνια αποκάλυψη δεν πρέπει να φτάσει
σε αφτιά από σάρκα και αίμα.
Άκου, άκου, ω, άκου!
Αν αγάπησες ποτέ τον αγαπημένο σου πατέρα... Ω Θεέ!
..εκδικήσου τον αισχρό και αφύσικο φόνο του. Φόνο!
Φόνο πιο αισχρό απ' όλους!
Όπως είναι κι ο καλύτερος,
μα αυτός ο πιο αισχρός, παράξενος κι αφύσικος.
Βιάσου να μου το πεις, ώστε εγώ, με φτερά γοργά
σαν τη σκέψη ή τους στοχασμούς του έρωτα,
να ορμήσω στην εκδίκησή μου.
Σε βρίσκω πρόθυμο.
Διαδίδεται ότι, ενώ κοιμόμουν στον κήπο μου,
ένα φίδι με δάγκωσε.
Μα να ξέρεις,
ευγενικό μου παλικάρι,
το φίδι που δηλητηρίασε τον πατέρα σου
τώρα φοράει το στέμμα του.
Ω, προφητική ψυχή μου! Ο θείος μου!
Ναι, εκείνο το αιμομικτικό, το μοιχό κτήνος,
με τη μαγεία του πνεύματός του,
με δώρα προδοτικά, κέρδισε για την αισχρή του λαγνεία
τη βούληση της φαινομενικά τόσο ενάρετης βασίλισσάς μου.
Ω Άμλετ, τι κατρακύλα ήταν αυτή!
Από εμένα, που η αγάπη μου είχε τόση αξιοπρέπεια
ώστε βάδιζε χέρι χέρι μαζί με τον όρκο
που της έδωσα στον γάμο, και να ξεπέσει
σ' έναν άθλιο που τα φυσικά του χαρίσματα ήταν φτωχά
μπροστά στα δικά μου!
Μα η λαγνεία, κι αν δεθεί μ' έναν λαμπρό άγγελο,
θα χορτάσει σ' ένα ουράνιο κρεβάτι,
και θα τραφεί με σκουπίδια.
Μα σώπα!
Νομίζω πως μυρίζω τον πρωινό αέρα.
Ας είμαι σύντομος.
Καθώς κοιμόμουν στον κήπο μου,
όπως συνήθιζα πάντα το απόγευμα,
την ώρα της ανεμελιάς μου ο θείος σου τρύπωσε,
με χυμό καταραμένου εβενός σ' ένα φιαλίδιο,
και στις πύλες των αυτιών μου έχυσε
το λεπρικό απόσταγμα, που η δράση του
έχει τέτοια έχθρα με το αίμα του ανθρώπου
ώστε γοργά σαν υδράργυρος διατρέχει
τις φυσικές πύλες και τα μονοπάτια του σώματος,
και μ' αιφνίδια ορμή πήζει
και κόβει το λεπτό κι υγιές αίμα.
Έτσι έπηξε και το δικό μου,
κι ένα ακαριαίο εξάνθημα απλώθηκε σαν φλούδα,
σαν λέπρα, με αηδιαστική κι απαίσια κρούστα,
σ' όλο το λείο μου κορμί.
Έτσι, ενώ κοιμόμουν, από αδελφικό χέρι
τη ζωή, το στέμμα και τη βασίλισσα μονομιάς μου άρπαξαν.
Ω, φρικτό!
Πανφρικτό! Ω Θεέ!
Αν έχεις μέσα σου φύση, μην το ανεχτείς!
Μην αφήσεις το βασιλικό κρεβάτι της Δανίας
να γίνει κλίνη ηδονής και καταραμένης αιμομιξίας.
Μα όπως κι αν επιδιώξεις αυτή την πράξη,
μη μολύνεις το νου σου, μήτε ν' αφήσεις την ψυχή σου να μηχανευτεί
τίποτα κατά της μητέρας σου. Άφησέ την στον Ουρανό
και σ' εκείνα τ' αγκάθια που φωλιάζουν στα στήθη της,
να την τσιμπούν και να την κεντούν. Έχε γεια, λοιπόν!
Η πυγολαμπίδα δείχνει πως η αυγή πλησιάζει,
κι αρχίζει να χλομιάζει η ανίσχυρη φωτιά του.
Αντίο, αντίο!
Άμλετ...
Να με θυμάσαι!
Ω, ουράνιες δυνάμεις όλες!
Ω, Γη! Τι άλλο;
Να προσθέσω και την Κόλαση; Ω, αίσχος!
Σταμάτα, σταμάτα, καρδιά μου.
Κι εσείς, νεύρα μου, μη γεράσετε ξαφνικά,
μα κρατήστε με όρθιο. Να σε θυμάμαι;
Ναι, καημένο φάντασμα, όσο η μνήμη έχει θέση
σ' αυτό το τρελαμένο κεφάλι. Να σε θυμάμαι;
Ναι, από την πλάκα της μνήμης μου
θα σβήσω όλες τις ασήμαντες, αγαπητές αναμνήσεις,
όλα τα ρητά των βιβλίων, κάθε μορφή, κάθε εντύπωση,
που τα νιάτα κι η παρατήρηση είχαν χαράξει.
Και μόνο η προσταγή σου θα ζει
μέσα στο βιβλίο και τον τόμο του μυαλού μου,
χωρίς πιο ταπεινή ύλη. Ναι, μα τον ουρανό!
Ω, ολέθρια γυναίκα!
Ω, κάθαρμα,
κάθαρμα,
χαμογελαστό, καταραμένο κάθαρμα!
Σημειωματάριό μου, πρέπει να το γράψω,
πως μπορεί κανείς να χαμογελά, να χαμογελά,
κι όμως να είναι κάθαρμα.
Τουλάχιστον,
είμαι σίγουρος πως έτσι γίνεται στη Δανία.
Λοιπόν, θείε, να σε εκεί.
Τώρα στον όρκο μου.
Είναι «Αντίο, αντίο! Να με θυμάσαι.»
Το ορκίστηκα.
Άρχοντά μου! Ο ουρανός να τον προστατεύει! Έτσι να γίνει!
Έι, έι, άρχοντά μου!
Έι, έι, αγόρι μου! Έλα, πουλάκι, έλα.
Πώς πάει, ευγενικέ μου άρχοντα;
Τι νέα, άρχοντά μου; Ω, θαυμάσια! Καλέ μου άρχοντα, πες τα.
Όχι, θα τα μαρτυρήσεις. Όχι εγώ, μα τον ουρανό.
Ούτε εγώ, άρχοντά μου. Τι λες λοιπόν;
Θα το φανταζόταν ποτέ ανθρώπινη καρδιά;
Μα θα κρατήσετε το μυστικό; Ναι, μα τον ουρανό, άρχοντά μου.
Δεν υπάρχει κάθαρμα σ' όλη τη Δανία
που να μην είναι σωστό παλιάνθρωπο.
Δε χρειάζεται φάντασμα απ' τον τάφο να μας το πει αυτό.
Σωστά, έχεις δίκιο,
Θεωρώ σωστό να σφίξουμε τα χέρια και να χωρίσουμε.
Εσείς, όπου σας οδηγούν οι υποθέσεις σας,
γιατί κάθε άνθρωπος έχει υποθέσεις,
όποιες κι αν είναι, κι όσο για το δικό μου μερίδιο,
εγώ θα πάω να προσευχηθώ.
Αυτά είναι λόγια αλλόκοτα κι ανεμοδαρμένα, άρχοντά μου.
Λυπάμαι που σε προσβάλλουν. Ναι, μα την πίστη μου.
Δεν υπάρχει προσβολή, άρχοντά μου.
Μα τον Άγιο Πατρίκιο, και βέβαια υπάρχει, Οράτιε,
και μάλιστα μεγάλη προσβολή.
Όσο για τούτο το όραμα,
είναι ένα τίμιο φάντασμα, αυτό να σου το πω.
Όσο για την επιθυμία σου να μάθεις τι υπάρχει μεταξύ μας,
δάμασέ την. Και τώρα, καλοί μου φίλοι,
εφόσον είστε φίλοι, λόγιοι και στρατιώτες,
κάντε μου μια μικρή χάρη.
Ποια, άρχοντά μου; Θα την κάνουμε.
Μην αποκαλύψετε ποτέ ό,τι είδατε απόψε. ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ: Δε θα το πούμε.
Όχι, ορκιστείτε το.
Μα την πίστη μου, εγώ όχι.
Ούτε κι εγώ, άρχοντά μου, αλήθεια. Πάνω στο σπαθί μου.
Έχουμε ήδη ορκιστεί. Πάνω στο σπαθί μου, σας λέω.
ΦΩΝΗ ΠΟΥ ΑΝΤΗΧΕΙ: Ορκιστείτε. Α, χα, αγόρι μου!
Έτσι λες; Εκεί είσαι, τίμιε σύντροφε;
Ελάτε, ακούτε αυτόν τον φίλο μέσα στο υπόγειο -
συγκατατεθείτε να ορκιστείτε. Πες τον όρκο.
Ποτέ να μην πείτε ό,τι είδατε, ορκιστείτε στο σπαθί μου.
ΦΩΝΗ ΠΟΥ ΑΝΤΗΧΕΙ: Ορκιστείτε!
Hic et ubique; Τότε ας αλλάξουμε θέση.
Ελάτε εδώ, κύριοι, και βάλτε ξανά τα χέρια σας στο σπαθί μου.
Ποτέ να μην πείτε γι' αυτό που ακούσατε.
Ορκιστείτε. ΦΩΝΗ ΠΟΥ ΑΝΤΗΧΕΙ: Ορκιστείτε!
Μπράβο, γερο-τυφλοπόντικα!
Σκάβεις τη γη τόσο γρήγορα; Άξιος σκαπανέας!
Ας μετακινηθούμε, καλοί μου φίλοι.
Ω, μέρα και νύχτα, μα τούτο είναι θαυμαστά παράξενο!
Και γι' αυτό, σαν ξένο, καλωσόρισέ το.
Υπάρχουν περισσότερα πράγματα στον Ουρανό και τη Γη, Οράτιε,
απ' όσα ονειρεύεται η φιλοσοφία μας. Μα έλα!
Εδώ, όπως και πριν, ποτέ, έτσι να σας βοηθήσει το έλεος,
όσο παράξενα ή αλλόκοτα κι αν φερθώ,
καθώς ίσως στο εξής κρίνω σωστό
να προσποιηθώ τον τρελό,
εσείς, βλέποντάς με τότε, ποτέ
με τα χέρια σταυρωμένα, ή μ' αυτό το κούνημα του κεφαλιού,
ή προφέροντας καμιά διφορούμενη φράση,
όπως «Καλά, καλά, ξέρουμε» ή «Θα μπορούσαμε, αν θέλαμε»,
ή με τέτοιον αμφίσημο υπαινιγμό, που να δείχνει
πως ξέρετε κάτι για μένα. Να μην το κάνετε αυτό,
κι ας σας βοηθήσουν χάρη κι έλεος στην ανάγκη σας - ορκιστείτε!
ΔΥΝΑΤΗ ΗΧΩ: Ορκιστείτε!
Ορκιζόμαστε! Ορκιζόμαστε!
Αναπαύσου, αναπαύσου, ταραγμένο πνεύμα!
Λοιπόν, κύριοι,
ας μπούμε μέσα μαζί·
και κρατήστε τα δάχτυλά σας στα χείλη σας, σας παρακαλώ.
Ο καιρός βγήκε απ' τις αρμούς του.
Ω, καταραμένη μοίρα,
που γεννήθηκα για να τον φέρω στη θέση του!
Δώσε στον γιο μου αυτά τα λεφτά κι αυτά τα γράμματα, Ρεϊνάλντο. Μάλιστα, άρχοντά μου.
Θα φερθείς εξαιρετικά συνετά, καλέ μου Ρεϊνάλντο,
αν, πριν τον επισκεφθείς, ρωτήσεις για τη διαγωγή του.
Άρχοντά μου, αυτό σκόπευα να κάνω.
Μπράβο, πολύ σωστά το είπες. Κοίτα, κύριε,
ρώτησε πρώτα ποιοι Δανοί βρίσκονται στο Παρίσι,
και πώς, και ποιοι, με τι μέσα και πού μένουν,
με ποια παρέα, με τι έξοδα, κι αν διαπιστώσεις
μ' αυτόν τον περίγυρο και τη ροή της κουβέντας
πως γνωρίζουν τον γιο μου, πλησίασε πιο πολύ.
Δείξε πως, ας πούμε, τον ξέρεις από μακριά,
έτσι, «Ξέρω τον πατέρα του και τους φίλους του,
»και λίγο κι αυτόν.» Το συγκρατείς αυτό, Ρεϊνάλντο;
Μάλιστα, πολύ καλά, άρχοντά μου.
«Και λίγο κι αυτόν», αλλά μπορείς να πεις «όχι καλά.
»Μα, αν είναι αυτός που εννοώ, είναι πολύ άγριος,
»δοσμένος σε τάδε και τάδε», και φόρτωσέ του
όποιες κατηγορίες θες. Όχι όμως τόσο βαριές
που να τον ατιμάσουν, πρόσεξέ το αυτό,
αλλά, κύριε, τέτοιες ασύδοτες, άγριες και συνηθισμένες παρεκτροπές
που είναι γνωστές και πασίγνωστες
στα νιάτα και στην ελευθερία.
Όπως ο τζόγος, άρχοντά μου;
Ναι, ή το πιοτό, η ξιφομαχία, οι βλαστήμιες, οι καβγάδες,
οι πόρνες - ως εκεί μπορείς να φτάσεις.
Άρχοντά μου, αυτό θα τον ατιμάσει. Όχι δα, αν το παρουσιάσεις με μέτρο.
Μα, καλέ μου άρχοντα... Γιατί να το κάνω αυτό;
Ναι, άρχοντά μου, αυτό θα 'θελα να μάθω. Λοιπόν, να ο σκοπός μου,
και πιστεύω πως είναι έξυπνο τέχνασμα.
Ρίχνοντας αυτές τις μικρές κηλίδες στον γιο μου,
σαν κάτι κάπως λερωμένο στην κατεργασία του, πρόσεξε,
ο συνομιλητής σου, αυτός που θες να ψαρέψεις,
αν έχει ποτέ δει στα προαναφερθέντα παραπτώματα
ένοχο τον νέο που λες, να είσαι σίγουρος
πως θα συμφωνήσει μαζί σου μ' αυτόν τον τρόπο.
«Καλέ μου κύριε», ή «φίλε», ή «αξιότιμε»,
ανάλογα με τη φράση ή την προσφώνηση
του ανθρώπου και της χώρας.
Πολύ καλά, άρχοντά μου.
Και τότε, κύριε, τι κάνει;
Κάνει...
Τι ήθελα να πω;
Μα τον Θεό, κάτι ήθελα να πω.
Πού είχα μείνει;
Στο «θα συμφωνήσει μ' αυτόν τον τρόπο».
Στο «θα συμφωνήσει μ' αυτόν τον τρόπο»; Ναι, ακριβώς!
Θα συμφωνήσει έτσι: «Ξέρω τον κύριο,
»τον είδα χθες, ή τις προάλλες,
»ή τότε, ή τότε, με τον τάδε ή τον τάδε,
»και, όπως λες, έπαιζε τζόγο,
»τσακώθηκε στο τένις», ή ίσως,
»τον είδα να μπαίνει σε τέτοιο σπίτι ανομίας» -
Δηλαδή, σε μπορντέλο, και τα λοιπά. Βλέπεις λοιπόν -
το δόλωμα του ψεύδους πιάνει αυτό το ψάρι της αλήθειας
κι έτσι εμείς οι σοφοί κι οξυδερκείς,
με πλάγιους δρόμους βρίσκουμε τους ίσιους.
Με κατάλαβες, έτσι; Ναι, άρχοντά μου.
Ο Θεός μαζί σου -
στο καλό. Άρχοντά μου!
Παρακολούθησε ο ίδιος τις διαθέσεις του.
Μάλιστα, άρχοντά μου. Κι ας αφοσιωθεί στη μουσική του.
Καλά, άρχοντά μου.
Στο καλό!
Ω.
Τι έγινε, Οφηλία; Τι συμβαίνει;
Ω, άρχοντά μου, τόσο πολύ τρόμαξα!
Με τι, στ' όνομα του Θεού;
Άρχοντά μου, καθώς έραβα στην κάμαρή μου,
ο πρίγκιπας Άμλετ, με το πουκάμισό του ξεκούμπωτο,
χωρίς καπέλο, τις κάλτσες του λερωμένες,
χωρίς καλτσοδέτες, κατεβασμένες ως τους αστραγάλους,
χλωμός σαν το πουκάμισό του, τα γόνατά του να τρέμουν,
και με βλέμμα τόσο αξιοθρήνητο στην έκφρασή του
λες κι είχε ξεφύγει απ' την Κόλαση
για να μιλήσει για φρίκες, ήρθε μπροστά μου.
Τρελός απ' τον έρωτά σου; Δεν ξέρω, άρχοντά μου,
αλλά αλήθεια, το φοβάμαι. Τι είπε;
Με άρπαξε απ' τον καρπό και με κράτησε σφιχτά.
Έπειτα τραβήχτηκε όσο έφτανε το χέρι του,
και, με το άλλο χέρι έτσι πάνω στο μέτωπο,
άρχισε να εξετάζει το πρόσωπό μου
σαν να ήθελε να το ζωγραφίσει.
Έμεινε έτσι πολλή ώρα.
Τελικά, κουνώντας ελαφρά το χέρι μου
και γνέφοντας τρεις φορές το κεφάλι πάνω-κάτω έτσι,
έβγαλε έναν αναστεναγμό τόσο σπαρακτικό και βαθύ
που σαν να τίναξε ολόκληρο το κορμί του
και να του πήρε τη ζωή.
Μετά μ' αφήνει
και, με το κεφάλι γυρισμένο πάνω απ' τον ώμο,
σαν να έβρισκε το δρόμο του δίχως τα μάτια του.
Γιατί βγήκε απ' την πόρτα χωρίς τη βοήθειά τους,
και, ως το τέλος, κράτησε το βλέμμα του πάνω μου.
Έλα. Αυτή είναι η αληθινή τρέλα του έρωτα,
που με την ορμή της καταστρέφει τον εαυτό της
και οδηγεί τη θέληση σε απελπισμένες πράξεις.
Λυπάμαι.
Μήπως του είπες κανέναν σκληρό λόγο τελευταία;
Όχι, καλέ μου κύριε, αλλά, όπως διέταξες,
απέρριψα τα γράμματά του και αρνήθηκα
να με βλέπει. Αυτό τον τρέλανε.
Λυπάμαι που με περισσότερη προσοχή και κρίση
δεν τον είχα προσέξει. Φοβήθηκα πως απλώς έπαιζε,
και ήθελε να σε καταστρέψει, μα ανάθεμα την καχυποψία μου!
Έλα, πάμε στον βασιλιά.
Αυτό πρέπει να γίνει γνωστό.
Καλώς ήρθατε, αγαπητοί Ρόζενκραντς και Γκίλντενστερν!
Πέρα απ' το ότι λαχταρούσαμε να σας δούμε,
η ανάγκη που έχουμε από σας προκάλεσε
το βιαστικό μας κάλεσμα. Κάτι θα έχετε ακούσει
για τη μεταμόρφωση του Άμλετ. Τι να είναι,
πέρα απ' τον θάνατο του πατέρα του, που τον έχει αλλάξει
τόσο πολύ ώστε να μην αναγνωρίζει τον εαυτό του,
δεν μπορούμε να φανταστούμε. Σας παρακαλώ
εσείς, που από μικρά παιδιά μεγαλώσατε μαζί του,
να ευδοκήσετε να μείνετε εδώ στην αυλή μας
για λίγο καιρό, ώστε με τη συντροφιά σας
να τον φέρετε στις χαρές, και να μάθετε,
όσο σας δοθεί η ευκαιρία να μαζέψετε,
αν κάτι, άγνωστο σ' εμάς, τον βασανίζει έτσι,
που, αν αποκαλυφθεί, μπορούμε να το θεραπεύσουμε.
Καλοί μου κύριοι, συχνά μιλούσε για εσάς,
και είμαι βέβαιη πως δεν υπάρχουν δυο άνθρωποι στη ζωή
που να αγαπά περισσότερο. Αν είχατε την καλοσύνη
να μας δείξετε τόση ευγένεια και προθυμία,
ώστε να περάσετε λίγο καιρό μαζί μας,
για να τραφεί και να ωφεληθεί η ελπίδα μας,
η επίσκεψή σας θα λάβει τέτοιες ευχαριστίες
όπως αρμόζει στη μνήμη ενός βασιλιά.
Οι μεγαλειότητές σας,
με την κυρίαρχη εξουσία που έχετε πάνω μας,
μπορούσατε να μας εκφράσετε τις επιθυμίες σας ως διαταγή
και όχι ως παράκληση.
Όμως, και οι δυο υπακούμε,
και ολόψυχα παραδινόμαστε εδώ,
για να θέσουμε τις υπηρεσίες μας στις διαταγές σας.
Ευχαριστώ, Ρόζενκραντς και αγαπητέ Γκίλντενστερν.
Ευχαριστώ, Γκίλντενστερν και αγαπητέ Ρόζενκραντς.
Και σας ικετεύω να επισκεφθείτε αμέσως τον τόσο αλλαγμένο γιο μου.
Πηγαίνετε, οδηγήστε αυτούς τους κυρίους εκεί που είναι ο Άμλετ.
Είθε ο ουρανός να κάνει την παρουσία και τις προσπάθειές μας
ωφέλιμες για εκείνον!
Ναι, αμήν!
Οι πρέσβεις από τη Νορβηγία, καλέ μου άρχοντα,
επέστρεψαν με χαρά.
Πάντα υπήρξες ο πατέρας των καλών ειδήσεων.
Αλήθεια, άρχοντά μου;
Σας διαβεβαιώνω, καλέ μου κύριε, ότι κρατώ το καθήκον μου, όπως κρατώ την ψυχή μου,
και προς τον Θεό μου και προς τον ευγενή μου βασιλιά.
Και νομίζω πως βρήκα
την πραγματική αιτία της τρέλας του Άμλετ.
Ω, μίλησέ μου γι' αυτό· λαχταρώ να το ακούσω.
Πρώτα δώσε άδεια εισόδου στους πρέσβεις·
τα νέα μου θα είναι το επιδόρπιο του συμποσίου.
Καλωσόρισέ τους εσύ και φέρ' τους μέσα.
Μου λέει, γλυκιά μου Γερτρούδη, ότι βρήκε
την αρχή και την πηγή ολόκληρης της ταραχής του γιου σου.
Φοβάμαι πως δεν είναι άλλη από την κύρια·
τον θάνατο του πατέρα του,
και τον τόσο βιαστικό μας γάμο.
Θα τον εξετάσουμε.
Καλώς ήρθατε, καλοί μου φίλοι!
Τι νέα από τον αδελφό μας, τον βασιλιά της Νορβηγίας;
Την πιο εγκάρδια ανταπόδοση χαιρετισμών και ευχών.
Έδωσε εντολή να σταματήσει η εκστρατεία του ανιψιού του.
Που νόμιζε πως στρεφόταν εναντίον των Πολωνών,
αλλά, εξετάζοντας, διαπίστωσε αληθινά
πως στρεφόταν κατά της Υψηλότητάς σας και του κράτους.
Έτσι ο Φόρτιμπρας δέχεται επίπληξη απ' αυτόν
κι ορκίζεται μπρος στον θείο του ποτέ ξανά
να μη σηκώσει όπλα ενάντια στη Δανία.
Α!
Αυτό μας ευχαριστεί.
Απόψε θα γιορτάσουμε μαζί.
Καλώς ήρθατε πίσω!
Αυτή η υπόθεση τελείωσε καλά.
Άρχοντά μου, και κυρά μου, το να αναλύσω
τι είναι η μεγαλειότητα, τι το καθήκον,
γιατί η μέρα είναι μέρα, η νύχτα νύχτα,
κι ο χρόνος... χρόνος,
δεν θα ήταν παρά σπατάλη νύχτας, μέρας και χρόνου.
Λοιπόν, μιας κι η συντομία είναι η ψυχή της εξυπνάδας,
κι η μακρηγορία τα μέλη και τα εξωτερικά στολίδια,
θα είμαι σύντομος. Ο ευγενής σας γιος είναι τρελός. Α!
Τρέλα το ονομάζω, γιατί, για να ορίσεις την αληθινή τρέλα,
τι άλλο είναι παρά το να μην είσαι τίποτε άλλο παρά τρελός;
Αλλά ας το αφήσουμε αυτό. Πιο πολλή ουσία, με λιγότερη τέχνη.
Κυρά μου, ορκίζομαι, δεν χρησιμοποιώ καμία τέχνη.
Πως είναι τρελός, είναι αλήθεια, αλήθεια κρίμα,
και κρίμα είναι που είν' αλήθεια, ανόητο σχήμα λόγου.
Μα ας το αφήσουμε, γιατί δεν θα χρησιμοποιήσω τέχνη.
Ας δεχτούμε λοιπόν πως είναι τρελός και τώρα μένει
να βρούμε την αιτία αυτού του αποτελέσματος,
ή μάλλον να πούμε, την αιτία αυτής της ανωμαλίας,
γιατί αυτό το ανώμαλο αποτέλεσμα προέρχεται από αιτία.
Έτσι λοιπόν μένει, και το υπόλοιπο έτσι.
Έχω μια κόρη, τη φυλάω όσο είναι δική μου,
η οποία, από καθήκον κι υπακοή, προσέξτε,
μου έδωσε τούτο.
Τώρα ακούστε και σχηματίστε γνώμη.
"Στο ουράνιο είδωλο της ψυχής μου, την πανέμορφη Οφηλία,"
Άσχημη φράση, ποταπή φράση.
"Πανέμορφη" είναι ποταπή φράση, μα θα ακούσετε. Έτσι.
"Στον υπέροχο λευκό... κόρφο της, ετούτα..."
...και τα λοιπά.
Ήρθε αυτό από τον Άμλετ σ' εκείνη;
Καλή μου κυρά, περιμένετε λίγο, θα είμαι πιστός.
"Αμφίβαλε πως τ' άστρα είναι φωτιά, αμφίβαλε πως ο ήλιος κινείται,
"αμφίβαλε πως η αλήθεια λέει ψέματα, μα ποτέ μην αμφιβάλεις πως αγαπώ."
Αυτό, από υπακοή, μου έδειξε η κόρη μου, κι ακόμη περισσότερα.
Μα πώς δέχτηκε εκείνη τον έρωτά του;
Τι γνώμη έχετε για μένα;
Σας θεωρώ φίλο, πιστό και έντιμο.
Θα ήθελα να το αποδείξω. Μα τι θα σκεφτόσασταν,
όταν είδα αυτόν τον φλογερό έρωτα να φτερουγίζει
όπως τον αντιλήφθηκα, πρέπει να σας πω,
πριν μου το πει η κόρη μου, τι θα σκεφτόσασταν,
ή η αγαπημένη μου βασίλισσα εδώ, τι θα σκεφτόσασταν,
αν είχα κάνει τα στραβά μάτια, βουβός κι αμίλητος,
ή αν κοιτούσα αυτόν τον έρωτα αδιάφορα;
Όχι, εγώ έδρασα κατευθείαν,
και στη μικρή μου δεσποινίδα μίλησα έτσι.
«Ο άρχοντας Άμλετ είναι πρίγκιπας, πάνω από το άστρο σου·
αυτό δεν πρέπει να γίνει.» Και τότε της έδωσα εντολές,
να κλειστεί μακριά από τη συντροφιά του,
να μη δέχεται αγγελιαφόρους, να μη δέχεται δώρα.
Κι αφού το έκανε, ακολούθησε τη συμβουλή μου.
Κι εκείνος, απορριμμένος, για να το πω σύντομα,
έπεσε σε θλίψη, έπειτα σε νηστεία,
ύστερα σε αϋπνία, ύστερα σε αδυναμία,
ύστερα σε παραλήρημα, και, μ' αυτή την κατάπτωση,
στην τρέλα μέσα στην οποία τώρα παραληρεί,
και για την οποία όλοι θρηνούμε.
Νομίζετε ότι αυτό είναι;
Μπορεί, πολύ πιθανόν.
Υπήρξε ποτέ τέτοια φορά θα ήθελα να το ξέρω
που να είπα με βεβαιότητα «έτσι είναι»,
και να αποδείχθηκε διαφορετικά;
Απ' όσο ξέρω, όχι.
Πάρε αυτό απ' αυτό, αν είναι διαφορετικά.
Αν με οδηγήσουν οι ενδείξεις, θα βρω
πού κρύβεται η αλήθεια, ακόμη κι αν είναι κρυμμένη
στο κέντρο της γης.
Πώς μπορούμε να το διερευνήσουμε παραπέρα;
Ξέρετε, καμιά φορά περπατά τέσσερις ώρες συνεχόμενα
εδώ στον προθάλαμο.
Όντως το κάνει.
Σε τέτοια στιγμή θα του στείλω την κόρη μου.
Εσείς κι εγώ ας κρυφτούμε πίσω από παραπέτασμα,
κι ας παρατηρήσουμε τη συνάντηση. Αν δεν την αγαπά
κι αν δεν έχει χάσει τα λογικά του γι' αυτό,
ας μην είμαι πια σύμβουλος του κράτους, μα ας κρατώ ένα αγρόκτημα κι αγωγιάτες.
Θα το δοκιμάσουμε. Μα, δες, έρχεται θλιμμένος ο δύστυχος.
Γλυκιά μου Γερτρούδη, άφησέ μας.
Ο πατέρας της κι εγώ, νόμιμοι παρατηρητές,
έτσι θα κρίνουμε ειλικρινά τη συνάντησή τους,
αν είναι το πάθος της αγάπης του ή όχι
αυτό για το οποίο υποφέρει.
Θα σας υπακούσω.
Κι όσο για σένα, Οφηλία,
εύχομαι
η ομορφιά σου να 'ναι η ευτυχής αιτία
της παραφροσύνης του Άμλετ. Έτσι ελπίζω οι αρετές σου
να τον φέρουν ξανά στον σωστό δρόμο,
προς τιμήν και των δυο σας.
Κυρία μου, μακάρι να γίνει.
Οφηλία, περπάτα εδώ.
Διάβαζε αυτό το βιβλίο,
ώστε η όψη της μελέτης να δικαιολογεί τη μοναξιά σου.
Τον ακούω να έρχεται. Ας αποσυρθούμε, άρχοντά μου.
Να ζει κανείς ή να μη ζει,
αυτό είναι το ερώτημα.
Αν είναι ευγενέστερο στο πνεύμα να υπομένεις
τις σφεντόνες και τα βέλη της αδυσώπητης τύχης,
ή να παίρνεις τα όπλα ενάντια σε μια θάλασσα βασάνων,
και αντιστεκόμενος να τα τελειώσεις;
Να πεθάνεις,
να κοιμηθείς,
τίποτα άλλο,
κι έναν ύπνο να πούμε πως τελειώνει
ο πόνος της καρδιάς και τα χίλια φυσικά πλήγματα
που κληρονομεί η σάρκα.
Είναι μια ολοκλήρωση...
...που πρέπει να την ποθεί κανείς ευλαβικά.
Να πεθάνεις,
να κοιμηθείς.
Να κοιμηθείς, ίσως και να ονειρευτείς.
Α, εδώ είναι το εμπόδιο.
Γιατί σ' αυτόν τον ύπνο του θανάτου τι όνειρα μπορεί να 'ρθουν,
όταν θ' αποτινάξουμε τούτο το θνητό κουβάρι,
αυτό πρέπει να μας κάνει να διστάζουμε.
Αυτή είναι η σκέψη
που κάνει τη συμφορά να κρατά τόσο.
Γιατί ποιος θ' άντεχε τα μαστιγώματα και τις χλεύες του χρόνου,
αν δεν ήταν ο φόβος για κάτι μετά τον θάνατο;
Η ανεξερεύνητη χώρα από τα σύνορα της οποίας
κανείς ταξιδιώτης δεν γυρίζει, μπερδεύει τη θέληση
και μας κάνει μάλλον να υπομένουμε τα δεινά που έχουμε
παρά να τρέχουμε σ' άλλα που δεν τα ξέρουμε;
Έτσι η συνείδηση μας κάνει όλους δειλούς,
κι έτσι η φυσική απόχρωση της αποφασιστικότητας
χλωμιάζει απ' το ωχρό άγγιγμα της σκέψης,
και εγχειρήματα μεγάλης ορμής και βάρους
γι' αυτόν τον λόγο ξεστρατίζουν τα ρεύματά τους,
και χάνουν το όνομα της πράξης. Μα σώπα τώρα!
Η ωραία Οφηλία!
Νύμφη, στις προσευχές σου ας μνημονεύονται όλες μου οι αμαρτίες.
Καλέ μου άρχοντα, πώς τα περνά η εξοχότητά σας τόσες μέρες τώρα;
Σ' ευχαριστώ ταπεινά - καλά, καλά, καλά.
Άρχοντά μου, έχω ενθύμια δικά σου
που από καιρό λαχταρώ να σου επιστρέψω.
Σε ικετεύω, δέξου τα τώρα.
Όχι εγώ - ποτέ δεν σου έδωσα τίποτα.
Σεβαστέ μου άρχοντα, ξέρεις πολύ καλά πως μου έδωσες,
και μαζί τους, λόγια από τόσο γλυκιά πνοή πλασμένα
που έκαναν τα δώρα πιο πολύτιμα. Τώρα που χάθηκε το άρωμά τους,
πάρ' τα πίσω, γιατί για την ευγενική ψυχή
τα πλούσια δώρα φτωχαίνουν όταν ο δωρητής φανεί άκαρδος.
Πάρ' τα, άρχοντά μου.
Είσαι τίμια;
Άρχοντά μου;
Είσαι όμορφη; Τι εννοεί η αρχοντιά σου;
Κάποτε σ' αγάπησα.
Αλήθεια, άρχοντά μου, μ' έκανες να το πιστέψω.
Δεν έπρεπε να με πιστέψεις, δεν σ' αγαπούσα.
Τόσο πιο πολύ εξαπατήθηκα.
Τράβα σε μοναστήρι. Γιατί να θες να γεννάς αμαρτωλούς;
Εγώ είμαι μετρίως τίμιος,
κι όμως θα μπορούσα να κατηγορήσω τον εαυτό μου για πράγματα που θα 'ταν καλύτερα να μη μ' είχε γεννήσει η μάνα μου.
Τι να κάνουν τύποι σαν εμένα, ανάμεσα στη Γη και τον Ουρανό;
Είμαστε όλοι παλιάνθρωποι - μην πιστεύεις κανέναν μας.
Πάρε τον δρόμο για το μοναστήρι.
Πού είναι ο πατέρας σου;
Στο σπίτι, άρχοντά μου.
Ας του κλείσουν την πόρτα,
για να κάνει τον τρελό πουθενά αλλού παρά μόνο στο σπίτι του.
Έχε γεια.
Ω, βοηθήστε τον, γλυκοί Ουρανοί!
Αν παντρευτείς, θα σου δώσω αυτή την κατάρα για προίκα -
όσο αγνή κι αν είσαι σαν πάγο, σαν χιόνι, δεν θα ξεφύγεις τη συκοφαντία.
Τράβα σε μοναστήρι, έχε γεια.
Ή, αν πρέπει να παντρευτείς, παντρέψου έναν ανόητο,
γιατί οι έξυπνοι ξέρουν πολύ καλά τι τέρατα τους κάνετε.
Στο μοναστήρι, πήγαινε, και γρήγορα μάλιστα. Έχε γεια.
Ω ουράνιες δυνάμεις, γιατρέψτε τον!
Χορεύεις, καμαρώνεις και ψευτομιλάς,
και δίνετε παρατσούκλια στα πλάσματα του Θεού, κι έχετε την ασυδοσία σας για αφέλεια.
Φτάνει πια, δεν τ' αντέχω άλλο, με τρέλανε.
Σου λέω, γάμοι δεν θα γίνουν πια.
Όσοι είναι ήδη παντρεμένοι, όλοι εκτός από έναν, θα ζήσουν,
οι υπόλοιποι θα μείνουν όπως είναι.
Σε μοναστήρι, πήγαινε.
Ω, τι ευγενικό μυαλό καταστράφηκε εδώ!
Του αυλικού,
του στρατιώτη,
του λόγιου, το μάτι,
η γλώσσα, το σπαθί.
Η ελπίδα και το άνθος του ένδοξου κράτους,
ο καθρέφτης της κομψότητας
και το πρότυπο των τρόπων,
ο θαυμασμός όλων όσων κοιτούν,
όλα,
όλα γκρεμισμένα!
Κι εγώ,
η πιο συντετριμμένη και δύστυχη απ' τις γυναίκες,
που ρούφηξα το μέλι των μελωδικών του όρκων,
τώρα βλέπω εκείνο τον ευγενικό κι ανώτατο νου,
σαν γλυκές καμπάνες που χτυπούν παράφωνα, ξεκούρδιστος και τραχύς.
Εκείνη η απαράμιλλη μορφή κι η όψη της ανθισμένης νιότης
μαραμένη απ' την παραφροσύνη.
Ω, αλίμονό μου,
να έχω δει αυτά που είδα,
να βλέπω αυτά που βλέπω!
«Έρωτας! Τα αισθήματά του δεν κλίνουν προς τα κει.»
Κάτι υπάρχει στην ψυχή του,
πάνω στο οποίο επωάζεται η μελαγχολία του,
και πιστεύω πως το κλώσσημα κι η εκκόλαψη
θα φέρουν κάποιον κίνδυνο.
Λοιπόν, Οφηλία!
Δεν χρειάζεται να μας πεις τι είπε ο άρχοντας Άμλετ, τα ακούσαμε όλα.
Φύγε, σε ικετεύω, έρχεται.
Θα τον ψαρέψω αμέσως.
Πώς είναι ο καλός μου άρχοντας Άμλετ;
Καλά...
Δόξα τω Θεώ.
Με γνωρίζετε, άρχοντά μου;
Περίφημα - είστε ψαράς.
Όχι εγώ, άρχοντά μου. Τότε εύχομαι να ήσασταν τόσο τίμιος άνθρωπος.
Τίμιος, άρχοντά μου! Ναι, κύριε - να είσαι τίμιος, όπως πάει ο κόσμος,
σημαίνει να είσαι ένας στους δέκα χιλιάδες.
Πολύ σωστό αυτό, άρχοντά μου.
Γιατί αν ο ήλιος γεννά σκουλήκια σ' έναν ψόφιο σκύλο,
φιλώντας το ψοφίμι σαν θεός... Έχεις κόρη;
Έχω, άρχοντά μου.
Μην την αφήνεις να περπατά στον ήλιο.
Η σύλληψη είναι ευλογία, μα όχι όπως μπορεί να συλλάβει η κόρη σου.
Φίλε, πρόσεχέ το.
Τι λες γι' αυτό; Όλο για την κόρη μου τραγουδάει,
κι όμως στην αρχή δεν με αναγνώρισε - είπε πως ήμουν ψαράς.
Έχει χαθεί εντελώς, εντελώς,
κι αλήθεια, στα νιάτα μου υπέφερα φοβερά για την αγάπη -
σχεδόν έτσι. Θα του ξαναμιλήσω.
Τι διαβάζετε, άρχοντά μου;
Λόγια!
Λόγια, λόγια;
Ποιο είναι το θέμα, άρχοντά μου;
Μεταξύ ποιων;
Εννοώ, το θέμα που διαβάζετε, άρχοντά μου.
Συκοφαντίες, κύριε, γιατί ο σατιρικός κατεργάρης λέει εδώ
πως οι γέροι έχουν γκρίζες γενειάδες...
πως τα πρόσωπά τους είναι ζαρωμένα...
τα μάτια τους βγάζουν πηχτό κεχριμπάρι και ρετσίνι δαμασκηνιάς...
και πως έχουν άφθονη έλλειψη μυαλού...λοιπόν...
μαζί με πανάδυναμα γόνατα.
Όλα αυτά, κύριε, αν και τα πιστεύω ακράδαντα και βαθύτατα,
δεν το θεωρώ έντιμο να καταγράφονται έτσι.
Γιατί κι εσείς ο ίδιος, κύριε, θα ήσασταν τόσο γέρος όσο εγώ,
αν σαν κάβουρας μπορούσατε να πηγαίνετε προς τα πίσω.
Παρότι είναι τρέλα, υπάρχει μέθοδος μέσα της.
Θέλετε να βγείτε απ' τον αέρα, άρχοντά μου; Μέσα στον τάφο μου;
Πράγματι, αυτό είναι έξω απ' τον αέρα.
Πόσο μεστές καμιά φορά είναι οι απαντήσεις του!
Έντιμε άρχοντά μου, θα σας αποχαιρετήσω ταπεινότατα.
Δεν μπορείτε, κύριε, να μου πάρετε τίποτα
που να το αποχωριζόμουν πιο πρόθυμα
εκτός απ' τη ζωή μου,
εκτός απ' τη ζωή μου.
Στο καλό, άρχοντά μου.
Αυτοί οι βαρετοί γερο-ανόητοι!
Ψάχνετε τον άρχοντα Άμλετ - να τος εκεί.
Ο Θεός να σας έχει καλά, κύριε!
Τιμημένε μου άρχοντα!
Πολυαγαπημένε μου άρχοντα!
Εξαίρετοι καλοί μου φίλοι! Πώς είσαι, Γκίλντενστερν;
Α, Ρόζενκραντς! Καλά μου παιδιά, πώς είστε κι οι δυο;
Όπως τα μέτρια παιδιά της γης.
Ευτυχισμένοι, γιατί δεν είμαστε υπερβολικά ευτυχισμένοι.
Στον σκούφο της τύχης δεν είμαστε το κουμπί της κορυφής.
Ούτε οι σόλες των παπουτσιών της; Ούτε αυτό, άρχοντά μου.
Τότε ζείτε γύρω από τη μέση της, ή στο μέσον των χαρίτων της;
Μα την πίστη μου, στα κρυφά της μέρη.
Στα απόκρυφα σημεία της τύχης;
Πολύ σωστά, είναι μια πόρνη.
Τι νέα; Κανένα, άρχοντά μου,
παρά μόνο ότι ο κόσμος έγινε έντιμος.
Τότε η Δευτέρα Παρουσία πλησιάζει!
Μα τα νέα σας δεν είναι αληθινά. Ας ρωτήσω πιο συγκεκριμένα.
Τι κάνατε, καλοί μου φίλοι, για να αξίζετε τέτοια από την τύχη,
ώστε σας στέλνει εδώ στη φυλακή;
Φυλακή, άρχοντά μου; Η Δανία είναι φυλακή.
Τότε όλος ο κόσμος είναι.
Μεγαλοπρεπής, με πολλά κελιά, πτέρυγες και μπουντρούμια,
και η Δανία ένα από τα χειρότερα.
Δεν το πιστεύουμε αυτό, άρχοντά μου.
Ε, τότε για εσάς δεν είναι,
γιατί τίποτα δεν είναι από μόνο του καλό ή κακό, η σκέψη το κάνει έτσι.
Για μένα είναι φυλακή.
Ε, τότε η φιλοδοξία σας τη φτιάχνει –
είναι πολύ στενή για το πνεύμα σας.
Ω Θεέ μου,
θα μπορούσα να χωρέσω σε ένα καρυδότσουφλο
και να θεωρώ τον εαυτό μου βασιλιά άπειρου χώρου,
αν δεν είχα άσχημα όνειρα.
Πάμε στην αυλή; Θα σας συνοδεύσουμε.
Όχι, με κανέναν τρόπο.
Δεν θα σας βάλω μαζί με τους υπόλοιπους υπηρέτες μου.
Μα, με τα ίσια της φιλίας, τι ζητάτε στο Έλσινορ;
Να σας επισκεφτούμε, άρχοντά μου, τίποτα άλλο. Δεν σας κάλεσαν;
Ήρθατε από δική σας θέληση;
Μια ελεύθερη επίσκεψη;
Ελάτε, φερθείτε μου ειλικρινά.
Ελάτε, μιλήστε! Τι να πούμε, άρχοντά μου;
Ε, οτιδήποτε, αρκεί να 'ναι στο θέμα.
Σας κάλεσαν, και υπάρχει κάποια ομολογία στο βλέμμα σας,
που η σεμνότητά σας δεν έχει τέχνη να καλύψει.
Ξέρω ότι ο βασιλιάς και η βασίλισσα σας κάλεσαν.
Για ποιον σκοπό, άρχοντά μου;
Αυτό πρέπει να μου το πείτε εσείς.
Μα σας εξορκίζω, στο όνομα της συντροφιάς μας,
μιλήστε μου ίσια κι ευθαρσώς, αν σας κάλεσαν ή όχι;
Τι λέτε; Όχι, λοιπόν, σας έχω στο μάτι. Αν μ' αγαπάτε, μην κρύβεστε.
Άρχοντά μου, μας κάλεσαν.
Θα σας πω εγώ γιατί.
Έτσι η πρόβλεψή μου θα προλάβει την αποκάλυψή σας,
και η μυστικότητά σας προς τον βασιλιά και τη βασίλισσα δεν θα χάσει ούτε ένα φτερό.
Έχω,
τον τελευταίο καιρό,
δίχως να ξέρω το γιατί,
χάσει κάθε ευθυμία,
παρατήσει κάθε συνήθεια άσκησης.
Και πράγματι, βαραίνει τόσο πολύ τη διάθεσή μου
που τούτο το ωραίο οικοδόμημα, η Γη, μου φαίνεται ένα στείρο ακρωτήρι,
τούτος ο εξαίσιος θόλος, ο αέρας,
για δες, τούτο το λαμπρό κρεμαστό στερέωμα,
τούτη η μεγαλόπρεπη οροφή διανθισμένη με χρυσή φωτιά,
να, δεν μου φαίνεται τίποτε άλλο
παρά μια βρόμικη και νοσηρή συγκέντρωση ατμών.
Τι αριστούργημα είναι ο άνθρωπος!
Πόσο ευγενής στη λογική!
Πόσο απέραντος στις ικανότητες!
Στη μορφή και την κίνηση, πόσο εκφραστικός κι αξιοθαύμαστος!
Στη δράση, σαν άγγελος!
Στην αντίληψη, σαν θεός!
Η ομορφιά του κόσμου!
Το υπόδειγμα των ζώων!
Κι όμως, για μένα, τι είναι αυτή...
..η πεμπτουσία της σκόνης;
Ο άνθρωπος δεν με ευχαριστεί.
Α-χα.
Όχι, ούτε κι η γυναίκα, αν και με το χαμόγελό σας μοιάζετε να το λέτε.
Άρχοντά μου, τέτοια σκέψη δεν είχα.
Τότε γιατί γελάσατε, όταν είπα πως ο άνθρωπος δεν με ευχαριστεί;
Σκέφτηκα, άρχοντά μου, αν δεν χαίρεστε με τον άνθρωπο,
τι φτωχική υποδοχή θα έχουν από σας οι ηθοποιοί.
Τους προσπεράσαμε στον δρόμο,
κι έρχονται κατά δω να σας προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Ποιοι ηθοποιοί είναι;
Ακριβώς εκείνοι που συνηθίζατε να απολαμβάνετε, οι τραγωδοί της πόλης.
Αυτός που παίζει τον βασιλιά θα είναι ευπρόσδεκτος.
Η Μεγαλειότητά του θα λάβει τον φόρο τιμής μου.
Δεν είναι παράξενο, γιατί ο θείος μου είναι βασιλιάς της Δανίας,
και υπάρχουν εκείνοι που του έκαναν γκριμάτσες όσο ζούσε ο πατέρας μου,
που τώρα θα έδιναν είκοσι, σαράντα, πενήντα, εκατό δουκάτα το κομμάτι
για πορτρέτο του σε μινιατούρα.
Μα τον Θεό, υπάρχει κάτι σ' αυτό πέρα από το φυσικό, αν μπορούσε η φιλοσοφία να το ξεδιαλύνει.
ΚΟΡΝΑ Να οι ηθοποιοί. Κύριοι, καλώς ήρθατε στο Έλσινορ.
Ελάτε, λοιπόν, τα χέρια σας.
Ο θείος-πατέρας μου και η θεία-μητέρα μου έχουν γελαστεί.
Σε τι, αγαπητέ μου άρχοντα;
Είμαι τρελός μόνο όταν φυσά βορειοβορειοδυτικά.
Όταν ο άνεμος είναι νότιος, ξεχωρίζω τον γερανό από το πριόνι.
Λοιπόν, καλή σας μέρα, κύριοι!
Άκουσέ με, Γκίλντενστερν, κι εσύ. Σε κάθε αυτί κι ένας ακροατής -
Αυτό το μεγάλο μωρό που βλέπεις εκεί δεν έχει βγει ακόμα από τα σπάργανά του.
Ίσως για δεύτερη φορά να επέστρεψε σ' αυτά, γιατί λένε πως ο γέρος γίνεται δυο φορές παιδί.
Προφητεύω πως έρχεται να μου πει για τους ηθοποιούς - πρόσεξέ το.
Έχεις δίκιο, κύριε - Δευτέρα πρωί, έτσι ήταν.
Άρχοντά μου, έχω νέα να σου πω.
Άρχοντά μου, έχω νέα να σου πω!
Όταν ο Ρόσκιος ήταν ηθοποιός στη Ρώμη... Οι ηθοποιοί έφτασαν, άρχοντά μου.
Φλυαρίες! Στην τιμή μου... Τότε ήρθε καθένας τους με τα πόδια.
Οι καλύτεροι ηθοποιοί του κόσμου, είτε στην τραγωδία, κωμωδία, ιστορία,
ποιμενικό, ποιμενικό-κωμικό, ιστορικό-ποιμενικό,
τραγικό-ιστορικό, τραγικό-κωμικό-ιστορικό-ποιμενικό,
αδιαίρετη σκηνή ή απεριόριστο ποίημα.
Ο Σενέκας δεν είναι ποτέ υπερβολικά βαρύς, ούτε ο Πλαύτος υπερβολικά ελαφρύς.
Ω Ιεφθάε, κριτή του Ισραήλ, τι θησαυρό που είχες!
Τι θησαυρό είχε, άρχοντά μου;
Μια όμορφη κόρη και τίποτε άλλο, Που την αγαπούσε υπερβολικά.
Πάλι για την κόρη μου. Δεν έχω δίκιο, γέρο Ιεφθάε;
Αν με λες Ιεφθάε, άρχοντά μου, έχω μια κόρη που την αγαπώ υπερβολικά.
Όχι, δεν προκύπτει αυτό.
Τι προκύπτει, λοιπόν, άρχοντά μου; Καλώς ήρθατε, κύριοι, καλώς ήρθατε όλοι.
Χαίρομαι που σε βλέπω καλά. Καλώς ήρθατε, καλοί μου φίλοι.
Ω, παλιέ μου φίλε!
Για δες, η νεαρή μου κυρά! Μα την Παναγία, η αρχοντιά σας είναι πιο κοντά στον Ουρανό απ' όταν σας πρωτοείδα.
Δώσε Θεέ, η φωνή σου να μην έχει ραγίσει. Θ' ακούσουμε αμέσως έναν μονόλογο.
Ελάτε, δώστε μας μια γεύση της τέχνης σας - ελάτε, έναν παθιασμένο μονόλογο.
Ποιον μονόλογο, άρχοντά μου;
Σ' άκουσα να μου λες έναν μονόλογο, μα δεν παίχτηκε ποτέ,
ή, αν παίχτηκε, όχι πάνω από μία φορά, γιατί το έργο δεν άρεσε στα πλήθη.
Ήταν χαβιάρι για τους πολλούς.
Έναν μονόλογο μέσα του αγάπησα ιδιαίτερα - την αφήγηση του Αινεία στη Διδώ,
και ειδικά εκείνο το σημείο, όπου μιλάει για τη σφαγή του Πριάμου.
Αν ζει στη μνήμη σου, ξεκίνα απ' αυτόν τον στίχο.
Για να δω, για να δω.
«Ο τραχύς Πύρρος, σαν το Υρκανικό θηρίο,» - όχι, δεν είναι έτσι.
Αρχίζει με τον Πύρρο, «Ο τραχύς Πύρρος...»
Αυτός που τα μαύρα του όπλα... «..τα μαύρα του όπλα»!
Ε, «μαύρα σαν τον σκοπό του, έμοιαζε με τη νύχτα.
«Όταν κειτόταν φωλιασμένος μες στ' απαίσιο άλογο,»
"τώρα έχει αλείψει τη φρικτή και μαύρη του όψη
"με σήμανση πιο ζοφερή, απ' την κορφή ως τα νύχια.
"Τώρα είναι..." Όλος..."
"όλος βαμμένος κόκκινος, ψημένος στην οργή,
"και έτσι σκεπασμένος με πηγμένο αίμα,
"με μάτια σαν ρουμπίνια, ο κολασμένος Πύρρος..."
Πύρρος...
"τον γέρο πρόγονο Πρίαμο γυρεύει."
Λοιπόν, συνέχισε εσύ.
Μα τον Θεό, άρχοντά μου, καλά ειπωμένο, με σωστό τόνο και καλή κρίση.
Σσσσς!
Σε λίγο τον βρίσκει,
να χτυπά αδύναμα τους Έλληνες, το παλιό του σπαθί,
ανυπάκουο στο μπράτσο του, μένει εκεί που πέφτει,
αντιστεκόμενο στην προσταγή. Σε άνιση μάχη,
ο Πύρρος ορμά στον Πρίαμο, με μανία χτυπά στραβά,
μα με το σφύριγμα κι αέρα του φοβερού σπαθιού του
ο εξασθενημένος πατέρας πέφτει.
Τότε το άψυχο Ίλιον,
σαν να ένιωσε το χτύπημα, με φλεγόμενη κορφή
σκύβει στη βάση του, και μ' έναν φρικτό γδούπο
αιχμαλωτίζει τ' αυτί του Πύρρου γιατί, ιδού! το σπαθί του,
που κατέβαινε πάνω στο κάτασπρο κεφάλι
του σεβάσμιου Πριάμου, έμοιασε να κολλά στον αέρα.
Έτσι, σαν ζωγραφισμένος τύραννος, ο Πύρρος στάθηκε,
και σαν ουδέτερος ανάμεσα στη βούληση και την πράξη,
δεν έκανε τίποτα.
Μα, όπως συχνά βλέπουμε, πριν από κάποια καταιγίδα,
σιωπή στους ουρανούς, τα σύννεφα ακίνητα,
οι θαρραλέοι άνεμοι βουβοί κι η γη από κάτω
σιωπηλή σαν τον θάνατο.
Σε λίγο η φοβερή βροντή
σκίζει τον αέρα, έτσι, μετά την παύση του Πύρρου,
η ξυπνημένη εκδίκηση τον βάζει ξανά στη δουλειά.
Και ποτέ δεν έπεσαν τα σφυριά του Κύκλωπα
στην πανοπλία του Άρη, σφυρηλατημένη για αιώνια αντοχή,
με λιγότερο οίκτο απ' το ματωμένο σπαθί του Πύρρου
που τώρα πέφτει στον Πρίαμο.
Πολύ μακρύ αυτό.
Να πάει στον κουρέα. Σε παρακαλώ, συνέχισε.
Θέλει χορό ή πρόστυχη ιστορία, αλλιώς αποκοιμιέται.
Συνέχισε, φτάσε στην Εκάβη.
Μα ποιος,
ω,
ποιος είχε δει την κουκουλωμένη βασίλισσα;
Η μουσκεμένη βασίλισσα; Ωραίο αυτό, «μουσκεμένη βασίλισσα», ωραίο.
Σσσς!
Έτρεχε ξυπόλυτη πάνω-κάτω, απειλώντας τις φλόγες
με δάκρυα που θόλωναν τα μάτια, ένα κουρέλι τυλιγμένο σ' εκείνο το κεφάλι
όπου πρόσφατα στεκόταν το διάδημα.
Και για ρόμπα, γύρω απ' τα ισχνά κι εξαντλημένα απ' τις γέννες λαγόνια της,
μια κουβέρτα, αρπαγμένη μέσα στον τρόμο του φόβου.
Όποιος το 'βλεπε αυτό, με γλώσσα βουτηγμένη στο φαρμάκι,
θα κατηγορούσε για προδοσία την ίδια την εξουσία της Τύχης.
Μα αν οι ίδιοι οι θεοί την έβλεπαν τότε,
όταν είδε τον Πύρρο να παίζει το άγριο παιχνίδι του,
κομματιάζοντας με το σπαθί του τα μέλη του άντρα της,
το ξαφνικό ξέσπασμα θρήνου που έκανε,
εκτός κι αν τα θνητά πράγματα δεν τους αγγίζουν διόλου,
θα 'κανε να δακρύσουν τα φλεγόμενα μάτια του ουρανού...
...και θα ξυπνούσε πάθος στους θεούς.
Δες, έχει χλομιάσει κι έχει δάκρυα στα μάτια του.
Σε παρακαλώ, αρκετά.
Καλώς.
Θα σ' αφήσω να πεις τα υπόλοιπα σε λίγο.
ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑΤΑ
Άρχοντά μου, φρόντισε να φιλοξενηθούν οι ηθοποιοί;
Ακούς, να τους φερθούν καλά,
γιατί είναι η περίληψη και το χρονικό της εποχής.
Άρχοντά μου, θα τους φερθώ όπως τους αξίζει.
Μα τον Θεό, άνθρωπε, πολύ καλύτερα!
Φέρσου στον καθένα όπως του αξίζει, και ποιος θα γλίτωνε το μαστίγωμα;
Ελάτε, κύριοι. Ακολουθήστε τον, φίλοι.
Αύριο θα δούμε μια παράσταση.
Μ' ακούς, παλιέ μου φίλε;
Μπορείτε να παίξετε τη Δολοφονία του Γκονζάγκο;
Ναι, άρχοντά μου. Θα την παίξουμε αύριο.
Θα μπορούσες, αν χρειαστεί, να μάθεις ένα λόγο καμιά δεκαριά ή δεκαέξι στίχων,
που θα έγραφα και θα προσέθετα μέσα, έτσι δεν είναι;
Ναι, άρχοντά μου. Πολύ καλά.
Ακολουθήστε εκείνον τον άρχοντα, και σας παρακαλώ, μην τον κοροϊδέψετε.
Εε... όχι.
Καλοί μου φίλοι, σας αφήνω μέχρι το βράδυ.
Καλώς ήρθατε στο Έλσινορ.
Άρχοντά μου!
Ναι, λοιπόν, ο Θεός μαζί σας.
Τώρα είμαι μόνος.
Ω, τι παλιάνθρωπος και ποταπός σκλάβος που είμαι!
Δεν είναι τερατώδες που αυτός ο ηθοποιός εδώ,
σε μια απλή μυθοπλασία,
σ' ένα όνειρο πάθους,
μπόρεσε να υποτάξει την ψυχή του τόσο στη φαντασία του,
που απ' τα έργα της χλόμιασε όλο του το πρόσωπο,
δάκρυα στα μάτια του, ταραχή στην όψη του,
φωνή σπασμένη, κι όλη του η ύπαρξη ταιριασμένη
σε μορφές που πλάθει η φαντασία του;
Κι όλα αυτά για το τίποτα!
Για την Εκάβη!
Τι του είναι η Εκάβη, ή αυτός στην Εκάβη,
για να την κλαίει έτσι;
Τι θα 'κανε,
αν είχε το κίνητρο και την αφορμή για πάθος
που έχω εγώ; Θα 'πνιγε τη σκηνή στα δάκρυα
και θα 'σκιζε τ' αυτιά όλων με φρικτό λόγο,
θα τρέλαινε τους ένοχους και θα τρόμαζε τους αθώους,
θα ζάλιζε τους αμαθείς, και θα θάμπωνε αληθινά
τις ίδιες τις δυνάμεις ματιών κι αυτιών. Κι όμως εγώ,
ένας νωθρός κι αναποφάσιστος άθλιος, μαραζώνω,
σαν ονειροπαρμένος,
αδιάφορος για τον σκοπό μου, και δεν λέω τίποτα.
Όχι, ούτε για έναν βασιλιά,
στην περιουσία και την πανάκριβη ζωή του
που έγινε καταραμένο κακούργημα.
Είμαι δειλός;
Ποιος με λέει παλιάνθρωπο;
Μου σπάζει το κεφάλι;
Μου ξεριζώνει τα γένια, και μου τα φυσά στο πρόσωπο;
Με τραβά απ' τη μύτη;
Μου ρίχνει το ψέμα στο λαρύγγι, βαθιά μέχρι τα πνευμόνια; Ποιος μου το κάνει αυτό; Α!
Μα τον Θεό, θα έπρεπε να τ' ανεχτώ, γιατί δεν μπορεί
παρά να 'χω καρδιά περιστεριού και να μου λείπει η χολή
για να πικράνω την καταπίεση, αλλιώς πριν απ' τώρα
θα 'χα παχύνει όλα τα όρνεα της περιοχής
με τα σπλάχνα αυτού του αχρείου.
Αιμοβόρε, πρόστυχε παλιάνθρωπε!
Άσπλαχνε, προδότη, λάγνε, απάνθρωπε παλιάνθρωπε!
Ω, εκδίκηση!
Μα τι γάιδαρος που είμαι!
Πολύ γενναίο,
εγώ, ο γιος ενός αγαπημένου πατέρα,
δολοφονημένου,
παρακινημένος στην εκδίκηση απ' τον Παράδεισο και την Κόλαση,
να πρέπει, σαν πόρνη, ν' αδειάζω την καρδιά μου με λόγια,
και να ξεσπώ σε κατάρες, σαν χυδαία γυναικούλα,
σαν χαμάλισσα! Ντροπή! Φτου!
Δούλεψε, μυαλό μου!
Έχω ακούσει
πως ένοχα πλάσματα καθισμένα σ' ένα θέατρο,
χάρη στην ίδια τη μαεστρία της σκηνής,
συγκλονίστηκαν ως τα βάθη της ψυχής τους, που αμέσως
ομολόγησαν τα εγκλήματά τους.
Γιατί ο φόνος, κι ας μην έχει γλώσσα, θα μιλήσει
με τρόπο θαυμαστό.
Θα βάλω αυτούς τους ηθοποιούς
να παίξουν κάτι σαν τον φόνο του πατέρα μου
μπροστά στον θείο μου.
Θα παρατηρήσω την όψη του, θα τον ψάξω ως το κόκαλο.
Αν έστω χλωμιάσει,
ξέρω τι θα κάνω.
Το φάντασμα που είδα
μπορεί να 'ναι δαίμονας, κι ο δαίμονας έχει δύναμη
να παίρνει ευχάριστη μορφή. Ναι, κι ίσως,
εκμεταλλευόμενος την αδυναμία και τη μελαγχολία μου,
όντας ισχυρός μ' αυτές τις διαθέσεις, με ξεγελά για να με καταδικάσει.
Θέλω αποδείξεις πιο σταθερές απ' αυτή.
Το θέατρο είναι το μέσο
με το οποίο θα πιάσω τη συνείδηση του βασιλιά.
Και δεν μπορείτε, με κανένα τρόπο κουβέντας,
να μάθετε απ' αυτόν γιατί φέρεται έτσι παράφορα;
Ομολογεί πως νιώθει ταραγμένος,
αλλά για ποιον λόγο αρνείται με τίποτα να πει.
Ούτε τον βρίσκουμε πρόθυμο ν' ανοιχτεί,
μα, με πανούργα τρέλα, κρατά αποστάσεις,
όταν θέλουμε να τον φέρουμε σε κάποια αποκάλυψη της πραγματικής του κατάστασης.
Σας υποδέχτηκε καλά;
Σαν αληθινός κύριος. Μα με πολλή προσπάθεια να συγκρατηθεί.
Φειδωλός στις ερωτήσεις, μα στις δικές μας πρόθυμος ν' απαντά.
Τον δοκιμάσατε; Σε κάποια διασκέδαση;
Κυρία μου, έτυχε κάποιοι ηθοποιοί,
που προσπεράσαμε στον δρόμο· γι' αυτούς του μιλήσαμε,
κι έδειξε να νιώθει κάποια χαρά που τ' άκουσε. Είν' αλήθεια.
Και με ικέτεψε να παρακαλέσω τις μεγαλειότητές σας ν' ακούσετε και να δείτε το έργο.
Μ' όλη μου την καρδιά, και πολύ με ευχαριστεί
που τον ακούω έτσι διατεθειμένο.
Καλοί μου κύριοι, δώστε του μεγαλύτερη ώθηση και στρέψτε τον σ' αυτές τις τέρψεις.
Θα το κάνουμε, άρχοντά μου.
Έχω αποφασίσει γρήγορα κι έχω κανονίσει το εξής.
Θα φύγει αμέσως για την Αγγλία.
Ίσως οι θάλασσες και οι ξένες χώρες
με τις ποικίλες εικόνες τους διώξουν
Κάτι τον βαραίνει στην καρδιά,
και το μυαλό του, χτυπώντας πάνω του ασταμάτητα,
τον αλλοίωσε έτσι. Τι λες γι' αυτό;
Καλό θα κάνει, μα εγώ πιστεύω ακόμη
πως η ρίζα και η αρχή της θλίψης του
πηγάζει από αγνοημένο έρωτα.
Άρχοντά μου, κάνε όπως θες,
μα, αν το κρίνεις σωστό, μετά το θέαμα
άσε τη βασίλισσα μητέρα να τον ικετέψει μόνη
να φανερώσει τη θλίψη του. Ας του μιλήσει ευθέως,
κι εγώ, αν επιτρέπεις, θα κρυφτώ ν' ακούσω
όλη τους τη συνομιλία. Αν δεν τον καταλάβει εκείνη,
στείλ' τον στην Αγγλία, ή κλείσ' τον όπου
η σοφία σου κρίνει καλύτερα.
Έτσι θα γίνει.
Η τρέλα των ισχυρών δεν πρέπει να μένει αφύλακτη.
Πες τον λόγο, σε παρακαλώ, όπως σ' τον είπα εγώ, ανάλαφρα στη γλώσσα·
μα αν τον μασήσεις, όπως κάνουν πολλοί ηθοποιοί,
θα προτιμούσα ο τελάλης να πει τα λόγια μου.
Ούτε να πριονίζεις τον αέρα με τα χέρια σου, έτσι,
μα χρησιμοποίησέ τα απαλά, γιατί μέσα στον χείμαρρο, στη θύελλα,
και, ας πω, στον ανεμοστρόβιλο του πάθους,
πρέπει ν' αποκτήσεις και να γεννήσεις μετριοπάθεια
που να του δίνει ομαλότητα.
Ω, με πληγώνει ν' ακούω έναν ρωμαλέο, με περούκα, να ξεσκίζει ένα πάθος σε κουρέλια,
σε ράκη, για να σχίσει τ' αυτιά του όχλου της πλατείας,
που ως επί το πλείστον δεν αντιλαμβάνεται τίποτα παρά ακατανόητες παντομίμες και θόρυβο.
Έναν τέτοιο θα τον μαστίγωνα που παραφέρθηκε σαν τον Τέρμαγκαντ.
Ξεπερνά τον ίδιο τον Ηρώδη. Σε παρακαλώ, απόφυγέ το.
Σ' το εγγυώμαι, εξοχότατε.
Μην είσαι όμως και πολύ άτονος,
μα άσε την κρίση σου να σε καθοδηγεί.
Ταίριαξε την πράξη με τον λόγο, τον λόγο με την πράξη.
Με τούτη την ιδιαίτερη προσοχή,
να μην ξεπερνάς τη μετριοπάθεια της φύσης.
Γιατί καθετί υπερβολικό ξεφεύγει από τον σκοπό της υποκριτικής, που ο στόχος της,
στην αρχή και στο τέλος, ήταν και είναι να κρατά, ας πούμε, τον καθρέφτη στη φύση,
να δείχνει στην αρετή τη μορφή της,
στην ασχήμια το είδωλό της,
και στην ίδια την εποχή και στον χαρακτήρα του καιρού
τη μορφή και την έκφρασή τους.
Τώρα, αν αυτό παρακάνεται ή γίνει χλιαρά,
αν και κάνει τους αμαθείς να γελούν,
δεν μπορεί παρά να κάνει τους γνώστες να λυπούνται,
και η κρίση ενός τέτοιου πρέπει στην εκτίμησή σου να βαρύνει πιο πολύ απ' όλο το θέατρο.
Ελπίζω να το διορθώσαμε ως ένα βαθμό, κύριε.
Ω, διορθώστε το εντελώς.
Κι όσοι παίζουν τους γελωτοποιούς σας
να μη λένε παραπάνω απ' όσα τους ορίζονται,
γιατί υπάρχουν μερικοί που γελούν οι ίδιοι,
για να βάλουν κάμποσους ανόητους θεατές να γελάσουν κι αυτοί,
ενώ κάποιο σημαντικό σημείο του έργου χρειάζεται προσοχή.
Αυτό είναι αχρείο, και δείχνει ελεεινή φιλοδοξία στον τρελό που το κάνει.
Πηγαίνετε, ετοιμαστείτε. Λοιπόν, άρχοντά μου!
Θα παρακολουθήσει ο βασιλιάς αυτό το έργο;
Κι η βασίλισσα επίσης, κι αμέσως μάλιστα.
Πες στους ηθοποιούς να βιαστούν.
Έλα!
Θα βοηθήσετε εσείς οι δυο να τους βιάσετε;
Θα το κάνουμε, άρχοντά μου.
Έι! Οράτιε! Εδώ, καλέ μου άρχοντα, στις διαταγές σου.
Οράτιε, είσαι ο πιο δίκαιος άνθρωπος που γνώρισα ποτέ. Ω, καλέ μου άρχοντα.
Όχι, μη νομίζεις πως κολακεύω. Με ακούς;
Αφότου η ψυχή μου έγινε κυρά της εκλογής της
και μπόρεσε να ξεχωρίσει τους ανθρώπους, η επιλογή της
σε σφράγισε για δικό της. Δώσε μου τον άνθρωπο
που δεν είναι σκλάβος του πάθους, και θα τον φέρω
στα βάθη της καρδιάς μου, ναι, στην καρδιά της καρδιάς μου,
όπως κάνω εσένα. Μα φτάνουν τόσα γι' αυτό.
Απόψε δίνεται ένα έργο μπροστά στον βασιλιά.
Μια σκηνή του πλησιάζει τις συνθήκες που σου περιέγραψα για τον θάνατο του πατέρα μου.
Σε ικετεύω, όταν δεις να παίζεται εκείνη η πράξη,
με όλη την προσοχή της ψυχής σου,
παρατήρησε τον θείο μου. Αν η κρυμμένη του ενοχή
δεν ξεσκεπαστεί μόνη της σε κάποια ατάκα,
τότε είναι καταραμένο φάντασμα αυτό που είδαμε,
κι οι φαντασίες μου είναι μαύρες σαν το σιδεράδικο του Ηφαίστου.
Καλά, άρχοντά μου, αν ξεγλιστρήσει όσο παίζεται το έργο,
και ξεφύγει χωρίς να το νιώσω, εγώ θα πληρώσω.
Έρχονται για το έργο.
Πρέπει να κάνω τον αδιάφορο. Βρες θέση.
Πώς τα περνά ο ανιψιός μας ο Άμλετ;
Θαυμάσια, σαν τον χαμαιλέοντα τρώω αέρα, παραγεμισμένο με υποσχέσεις.
Δεν βγάζω νόημα απ' αυτή την απάντηση, Άμλετ· αυτά τα λόγια δεν είναι δικά μου.
Όχι, μήτε δικά μου πια. Άρχοντά μου, έπαιξες κάποτε θέατρο στο πανεπιστήμιο, λες;
Όντως, άρχοντά μου, και με θεωρούσαν καλό ηθοποιό.
Τι ρόλο έπαιξες;
Έπαιξα τον Ιούλιο Καίσαρα.
Με σκότωσαν στο Καπιτώλιο.
Ο Βρούτος με σκότωσε.
Κτηνώδες εκ μέρους του να σκοτώσει ένα τόσο κεφαλαιώδες μοσχάρι.
Είναι έτοιμοι οι ηθοποιοί; Ναι, περιμένουν την άδειά σου.
Έλα εδώ, αγαπημένε μου Άμλετ, κάτσε δίπλα μου.
Όχι, καλή μου μητέρα,
εδώ υπάρχει πιο ελκυστικός μαγνήτης.
Ω, ω! Το προσέχεις αυτό;
Κυρά μου, να ξαπλώσω στην αγκαλιά σου;
Όχι, άρχοντά μου. Το κεφάλι μου στα γόνατά σου;
Ναι, άρχοντά μου. Νόμιζες πως εννοούσα τίποτα τολμηρότερο;
Δεν νομίζω τίποτα, άρχοντά μου.
Ωραία σκέψη. Να βρίσκεσαι ανάμεσα στα πόδια μιας κόρης.
Ποια σκέψη, άρχοντά μου; Καμία. Είσαι εύθυμος, άρχοντά μου.
Ποιος, εγώ; Ναι, άρχοντά μου.
Ω Θεέ, ο μόνος διασκεδαστής. Τι άλλο να κάνει ο άνθρωπος παρά να χαίρεται;
Γιατί, κοίτα πόσο χαρούμενη δείχνει η μητέρα μου,
κι ο πατέρας μου πέθανε μόλις δυο ώρες πριν.
Όχι, είναι τέσσερις μήνες, άρχοντά μου.
Τόσο καιρό; Ας ντυθεί ο διάβολος στα μαύρα, γιατί εγώ θα φορέσω στολή από σαμούρι.
Ω, ουρανοί!
Νεκρός εδώ και δυο μήνες κι ακόμα δεν ξεχάστηκε;
ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ ΨΙΘΥΡΙΖΟΥΝ
Νεκρός!
ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑΤΑ
Τι σημαίνει αυτό, άρχοντά μου;
Μα, αυτό είναι ύπουλη κακούργια πράξη. Σημαίνει συμφορά.
Μάλλον αυτή η σκηνή προμηνύει την υπόθεση του έργου.
Θα μάθουμε απ' αυτόν τον τύπο - οι ηθοποιοί δεν κρατούν μυστικά. Θα τα πουν όλα.
Για εμάς, και για την τραγωδία μας,
υποκλινόμενοι στην επιείκειά σας, ζητούμε υπομονετικά την προσοχή σας.
Πρόλογος είναι αυτό ή επιγραφή σε δαχτυλίδι;
Είναι σύντομο, άρχοντά μου.
Όσο η αγάπη της γυναίκας.
Ολόκληρα τριάντα χρόνια πέρασαν με ιερούς όρκους
αφότου η αγάπη ένωσε τις καρδιές μας κι ο Υμέναιος τα χέρια μας.
Τόσα ταξίδια μπορεί ο ήλιος κι η σελήνη
να μας κάνουν να ξαναμετρήσουμε προτού η αγάπη μας σβήσει!
Αλήθεια, πρέπει να σε αφήσω, αγάπη μου, και σύντομα μάλιστα.
Οι δυνάμεις μου παύουν πια να λειτουργούν.
Κι εσύ θα ζήσεις σ' αυτόν τον ωραίο κόσμο πίσω μου,
τιμημένη, αγαπημένη, και ίσως κάποιον εξίσου ευγενικό
για σύζυγο θα πάρεις.
Ω, ανάθεμα τα υπόλοιπα!
Μια τέτοια αγάπη θα 'ταν προδοσία μέσα στα στήθη μου.
Καταραμένη να 'μαι σε δεύτερο γάμο!
Κανείς δεν παντρεύεται δεύτερη φορά παρά μόνο όποια σκότωσε τον πρώτο.
Για δεύτερη φορά σκοτώνω τον νεκρό μου άντρα,
όταν ο δεύτερος σύζυγος με φιλά στο κρεβάτι.
Πιστεύω πως εννοείς αυτά που τώρα λες,
μα όσα αποφασίζουμε συχνά τα αθετούμε.
Έτσι νομίζεις πως δεν θα ξαναπαντρευτείς,
μα ας πεθάνουν οι σκέψεις σου σαν πεθάνει ο πρώτος σου κύρης.
Μήτε η γη τροφή να μου δίνει, μήτε ο ουρανός φως!
Χαρά κι ανάπαυση να μου κλειστούν μέρα και νύχτα!
Εδώ κι εκεί ατέλειωτη διχόνοια να με κυνηγά,
αν, σαν χηρέψω, ξαναγίνω σύζυγος ποτέ!
Αν την αθετούσε τώρα!
Βαρύς ο όρκος.
Γλυκιά μου, άσε με εδώ για λίγο.
Τα πνεύματά μου βαραίνουν, και θα ήθελα να ξεγελάσω
τη βαρετή μέρα με ύπνο.
Ο ύπνος ας νανουρίσει το μυαλό σου,
και ποτέ να μην μπει συμφορά ανάμεσά μας τους δυο!
Κυρά μου, πώς σου φαίνεται το έργο;
Η κυρία διαμαρτύρεται υπερβολικά, μου φαίνεται.
ΓΕΛΙΑ
Ω, μα αυτή θα κρατήσει τον λόγο της. Άκουσες την υπόθεση;
Δεν έχει τίποτα προσβλητικό; Όχι, αστειεύονται, δηλητήριο στα ψέματα.
Καμία προσβολή στον κόσμο.
Πώς λέγεται το έργο;
Η Ποντικοπαγίδα.
Είναι εικόνα ενός φόνου που έγινε στη Βιέννη.
Γκονζάγκο λέγεται ο δούκας, η γυναίκα του, Βαπτίστα.
Θα δεις σε λίγο. Είναι έργο απατεωνιάς, μα τι μ' αυτό;
Η Μεγαλειότητά σας κι εμείς που έχουμε καθαρές ψυχές, δεν μας αγγίζει.
Ας τιναχτεί το πληγωμένο άλογο, τα δικά μας πλευρά δεν τρίφτηκαν.
Α, αυτός είναι κάποιος Λουτσιάνος, ανιψιός του βασιλιά.
Είσαι σαν χορός σε δράμα, άρχοντά μου.
Μπορούσα να ερμηνέψω ανάμεσά σας αν έβλεπα τις μαριονέτες να ερωτοτροπούν.
Είσαι κοφτερός, άρχοντά μου, κοφτερός.
Άρχισε, δολοφόνε.
Πανούκλα, άσε τις καταραμένες σου γκριμάτσες, και άρχισε.
Έλα, το κρώζον κοράκι μουγκρίζει για εκδίκηση.
Σκέψεις μαύρες,
χέρια έτοιμα, φάρμακα κατάλληλα, κι ο καιρός σύμφωνος.
Ώρα συνωμοτική, κι ούτε πλάσμα να βλέπει.
Εσύ μείγμα σιχαμερό, από μεσονύχτια βότανα μαζεμένο,
με την κατάρα της Εκάτης τρεις φορές καταραμένο, τρεις μολυσμένο.
Η φυσική σου μαγεία κι η φρικτή σου φύση,
την υγιή ζωή ας αρπάξει αμέσως.
Τον δηλητηριάζει στον κήπο για την περιουσία του.
Λέγεται Γκονζάγκο. Το έργο σώζεται, γραμμένο σε εκλεκτά ιταλικά.
Θα δείτε αμέσως πώς ο δολοφόνος κερδίζει την αγάπη της γυναίκας του Γκονζάγκο.
Ο βασιλιάς σηκώνεται. Τι, σε τρόμαξε μια ψεύτικη φωτιά;
Πώς είναι ο άρχοντάς μου; Σταματήστε την παράσταση.
Φέρτε μου λίγο φως.
Φύγετε! Φώτα, φώτα, φώτα!
Ω καλέ μου Οράτιε, για χίλιες λίρες θα πίστευα τον λόγο του φαντάσματος.
Το πρόσεξες; Πολύ καλά, άρχοντά μου.
Στα λόγια για τη δηλητηρίαση;
Τον παρατήρησα πολύ καλά. Ελάτε, λίγη μουσική!
Φέρτε τη φλογέρα!
Γιατί αν ο βασιλιάς δεν αγαπά την κωμωδία,
τότε, μάλλον δεν την αγαπά, μα την πίστη μου.
Άρχοντά μου, χάρισέ μου δυο λόγια. Κύριε, μια ολόκληρη ιστορία.
Ο βασιλιάς, κύριε. Ναι, κύριε, τι μ' αυτόν;
Στα ιδιαίτερά του είναι ταραγμένος.
Από το ποτό, κύριε;
Όχι, άρχοντά μου, από οργή.
Καλέ μου άρχοντα, βάλε τα λόγια σου σε κάποια τάξη
και μην ξεστρατίζεις τόσο άγρια από την υπόθεσή μου.
Είμαι ήμερος, κύριε. Μίλα.
Η βασίλισσα, η μητέρα σου, με έστειλε σ' εσένα.
Καλώς ήρθες. Όχι, καλέ μου άρχοντα.
Αν μου δώσεις απάντηση, θα εκτελέσω την προσταγή της μητέρας σου.
Ω, κύριε, δεν μπορώ. Τι, άρχοντά μου; Να σου δώσω απάντηση. Το μυαλό μου είναι άρρωστο.
Η μητέρα μου, λες; Τότε αυτή λέει,
η συμπεριφορά σου την έχει αφήσει άναυδη και κατάπληκτη.
Ω, θαυμαστέ γιε,
που μπορεί να καταπλήσσει έτσι μια μητέρα!
Μετάδωσε το μήνυμα. Θέλει να σου μιλήσει στο δωμάτιό της, πριν πας για ύπνο.
Θα υπακούσουμε, ακόμη κι αν ήταν δέκα φορές μητέρα μας.
Έχεις κι άλλη δουλειά μαζί μας;
Άρχοντά μου,
κάποτε με αγαπούσες.
Και τώρα ακόμη σ' αγαπώ,
μα τα κλεφτρόνια αυτά χέρια μου.
Καλέ μου άρχοντα, ποια είναι η αιτία της ταραχής σου;
Κλειδώνεις την πόρτα στην ελευθερία σου,
αν αρνείσαι τις λύπες σου στον φίλο σου.
Κύριε, μου λείπει η προαγωγή.
Πώς, όταν έχεις τη φωνή του βασιλιά για τη διαδοχή σου στη Δανία;
Ναι, αλλά κύριε,
όσο μεγαλώνει το χορτάρι...
Η παροιμία είναι κάπως μπαγιάτικη.
Ω, η φλογέρα! Άσε με να τη δω.
Να μιλήσουμε ιδιαιτέρως.
Γιατί προσπαθείς να με κερδίσεις απ' τα πλάγια,
σαν να θες να με ρίξεις στην παγίδα;
Αχ, άρχοντά μου, αν είμαι θρασύς, φταίει η αγάπη που μ' έκανε αγενή.
Δεν το καταλαβαίνω αυτό. Θα παίξεις σ' αυτό το φλάουτο;
Άρχοντά μου, δεν μπορώ. Σε ικετεύω. Πίστεψέ με, δεν μπορώ.
Σε παρακαλώ. Δεν ξέρω να το παίζω, άρχοντά μου.
Είναι εύκολο όσο και το ψέμα.
Κάλυπτε τις τρύπες με τα δάχτυλά σου, φύσα μέσα,
και θα βγάλει την πιο εύγλωττη μουσική.
Κοίτα, αυτές είναι οι τρύπες.
Μα δεν μπορώ να τις προστάξω να βγάλουν καμιά αρμονία. Δεν έχω την επιδεξιότητα.
Λοιπόν, κοίτα τώρα,
τι ανάξιο πράγμα με θεωρείς!
Εμένα θες να παίξεις.
Νομίζεις πως ξέρεις τις τρύπες μου.
Θες να ξεριζώσεις την καρδιά του μυστηρίου μου.
Θες να με δοκιμάσεις από τη χαμηλότερη νότα ως την κορυφή μου;
κι ενώ υπάρχει πολλή μουσική, εξαίσια φωνή, σ' αυτό το μικρό όργανο,
εσύ δεν μπορείς να το κάνεις να μιλήσει;
Μα τον Θεό, νομίζεις πως είμαι πιο εύκολο όργανο απ' το φλάουτο;
Πες με όποιο όργανο θες, μπορεί να με ταράξεις,
μα δεν μπορείς να με παίξεις.
Ο Θεός μαζί σου, κύριε!
Άρχοντά μου, η βασίλισσα θέλει να σου μιλήσει...
ΠΑΙΖΟΥΝ ΦΛΑΟΥΤΑ
...κι αμέσως μάλιστα!
Βλέπεις εκείνο το σύννεφο που μοιάζει σχεδόν με καμήλα;
Μα την πίστη μου, μοιάζει όντως με καμήλα.
Νομίζω μοιάζει με νυφίτσα.
Έχει ράχη σαν νυφίτσας.
Ή μήπως με φάλαινα; Σαν φάλαινα μοιάζει.
Τότε θα πάω στη μητέρα μου σε λίγο.
Με κοροϊδεύουν όσο πάει.
Θα έρθω σε λίγο.
Έτσι θα της πω. Το «σε λίγο» λέγεται εύκολα!
Αφήστε με, φίλοι μου.
Είναι τώρα η μαγική ώρα της νύχτας,
που τα νεκροταφεία χάσκουν και η ίδια η Κόλαση ξεφυσά
μόλυσμα σ' αυτόν τον κόσμο. Τώρα θα μπορούσα να πιω ζεστό αίμα,
και να κάνω τόσο φριχτή πράξη που η μέρα
θα έτρεμε να την αντικρίσει.
Ησυχία! Τώρα στη μητέρα μου.
Θα της μιλήσω με μαχαίρια, μα δεν θα μεταχειριστώ κανένα.
Δεν μ' αρέσει αυτός, ούτε είναι ασφαλές για μας
να αφήνω την τρέλα του ανεξέλεγκτη. Γι' αυτό ετοιμαστείτε.
Θα συντάξω αμέσως την εντολή σας,
κι εκείνος μαζί σας θα φύγει για την Αγγλία.
Η ασφάλεια του θρόνου μας δεν αντέχει
κίνδυνο τόσο μεγάλο που ολοένα μεγαλώνει
η παραφροσύνη του.
Θα ετοιμαστούμε εμείς οι ίδιοι.
Άγιος και ευσεβής είναι ο φόβος
να κρατάς ασφαλείς τις τόσες, τόσες ψυχές
που ζουν και τρέφονται από τη μεγαλειότητά σας.
Ποτέ ο βασιλιάς δεν στέναξε μόνος, μα μ' έναν στεναγμό γενικό.
Γιατί η εξουσία είναι σαν τεράστιος τροχός,
στημένος στην κορφή του πιο ψηλού βουνού,
στις πελώριες ακτίνες του δέκα χιλιάδες μικρότερα
είναι στερεωμένα κι ενωμένα.
Ετοιμαστείτε, σας παρακαλώ, γι' αυτό το γρήγορο ταξίδι,
γιατί θα βάλουμε δεσμά σ' αυτόν τον φόβο,
που τώρα κυκλοφορεί πολύ ελεύθερος.
Θα βιαστούμε.
Άρχοντά μου, πηγαίνει στην κάμαρα της μητέρας του.
Πίσω από την κουρτίνα θα κρυφτώ
για ν' ακούσω τι θα γίνει - είμαι βέβαιος πως θα τον επιπλήξει.
Να 'στε καλά, κύριέ μου.
Θα έρθω σ' εσάς πριν πέσετε για ύπνο, να σας πω όσα μάθω.
Ευχαριστώ, αγαπητέ μου άρχοντα.
ΒΗΧΕΙ
Ω, το αμάρτημά μου είναι βρώμικο.
Βρομάει ως τον ουρανό.
Φέρει επάνω της την πρωταρχική κατάρα -
τον φόνο ενός αδελφού.
Να προσευχηθώ δεν μπορώ,
κι ας είναι η επιθυμία τόσο έντονη όσο η θέληση -
η βαριά μου ενοχή νικά την ισχυρή μου πρόθεση.
Και, σαν άνθρωπος δεσμευμένος σε διπλό καθήκον,
στέκομαι αναποφάσιστος από πού ν' αρχίσω πρώτα,
κι αμελώ και τα δύο.
Κι αν αυτό το καταραμένο χέρι
ήταν βουτηγμένο σε αίμα αδελφού;
Δεν υπάρχει αρκετή βροχή στους γλυκούς ουρανούς
για να το πλύνει λευκό σαν χιόνι;
Σε τι χρησιμεύει το έλεος,
παρά για ν' αντιμετωπίσει το πρόσωπο του αμαρτήματος;
Και τι έχει η προσευχή παρά αυτή τη διπλή δύναμη,
να μας προφυλάξει πριν πέσουμε,
ή να μας συγχωρήσει, αφού πέσουμε;
Τότε θα υψώσω το βλέμμα μου.
Το αμάρτημά μου πέρασε.
Μα, ω, ποια προσευχή
μπορεί να με σώσει; «Συγχώρα μου τον ειδεχθή φόνο»;
Αυτό δεν γίνεται, αφού ακόμη κατέχω
εκείνα τα οφέλη για τα οποία διέπραξα τον φόνο -
το στέμμα μου, τη φιλοδοξία μου και τη βασίλισσά μου.
Μπορεί κανείς να συγχωρεθεί και να κρατήσει το αμάρτημα;
Στα διεφθαρμένα ρεύματα τούτου του κόσμου,
το χρυσωμένο χέρι του εγκλήματος μπορεί να παραμερίσει τη δικαιοσύνη,
και συχνά βλέπεις το ίδιο το ανόσιο κέρδος
να εξαγοράζει τον νόμο· μα δεν είναι έτσι εκεί ψηλά.
Εκεί δεν χωρούν τερτίπια.
Εκεί η πράξη κρίνεται
στην αληθινή της φύση, κι εμείς οι ίδιοι αναγκαζόμαστε,
αντικρίζοντας κατάματα τα σφάλματά μας,
να καταθέσουμε εναντίον μας.
Τι λοιπόν;
Τι απομένει;
Δοκίμασε τι μπορεί η μετάνοια.
Ω...
τι δεν μπορεί;
Μα τι μπορεί, όταν κανείς δεν μπορεί να μετανοήσει;
Ω, άθλια κατάσταση!
Ω, στήθος μαύρο σαν τον θάνατο!
Ω, ψυχή παγιδευμένη που, παλεύοντας να λυτρωθεί,
μπλέκεται ακόμη πιο πολύ!
Βοηθήστε, άγγελοι!
Δοκιμάστε!
Λυγίστε, πεισματάρικα γόνατα,
και συ, καρδιά με χορδές ατσάλινες,
γίνε απαλή σαν τους τένοντες του νεογέννητου βρέφους.
Όλα μπορεί ακόμη να πάνε καλά.
Τώρα θα μπορούσα να το κάνω εύκολα,
τώρα που προσεύχεται.
Και τώρα θα το κάνω!
Κι έτσι αυτός θα πάει στον παράδεισο,
κι εγώ θα εκδικηθώ. Αυτό θέλει σκέψη.
Ένας κακούργος σκότωσε τον πατέρα μου, γι' αυτό,
εγώ, ο μόνος του γιος, στέλνω τον ίδιο κακούργο στον παράδεισο;
Ω, αυτό είναι αμοιβή και πληρωμή, όχι εκδίκηση.
Σκότωσε τον πατέρα μου χυδαία, χορτάτο,
με όλες τις αμαρτίες του ανθισμένες, ολόφρεσκες σαν τον Μάη.
Και πώς είναι ο απολογισμός του, ποιος ξέρει εκτός απ' τον Θεό;
Είμαι λοιπόν εκδικημένος,
να τον πάρω καθώς αγνίζει την ψυχή του,
όταν είναι έτοιμος και ώριμος για το πέρασμά του;
Όχι!
Στη θήκη σου, σπαθί,
και περίμενε πιο φριχτή στιγμή,
όταν θα είναι μεθυσμένος, κοιμισμένος, ή στην οργή του,
ή μέσα στην αιμομικτική ηδονή της κλίνης του,
στο παιχνίδι, στις βλαστήμιες, ή σε κάποια πράξη
που δεν έχει μέσα της καμιά οσμή σωτηρίας.
Τότε ρίξ' τον κάτω, ώστε οι φτέρνες του να κλωτσούν τον ουρανό,
και η ψυχή του να 'ναι τόσο καταραμένη και μαύρη
όσο η Κόλαση, όπου και πηγαίνει.
Η μάνα μου περιμένει.
Αυτό το γιατρικό μόνο παρατείνει τις άρρωστές σου μέρες.
Τα λόγια μου πετούν ψηλά,
οι σκέψεις μου μένουν κάτω.
Λόγια χωρίς σκέψεις ποτέ στον ουρανό δεν φτάνουν.
Έρχεται αμέσως. Κοίτα, μίλα του ευθέως.
Πες του πως οι κατεργαριές του ξεπέρασαν κάθε ανοχή,
και πως η χάρη σας στάθηκε ασπίδα ανάμεσα
σε πολλή οργή κι εκείνον. Θα σωπάσω εδώ.
Σε παρακαλώ, μίλα του αυστηρά. ΧΤΥΠΗΜΑ ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΑ
Μη φοβάσαι για μένα. Κρύψου, τον ακούω.
Μητέρα! Μητέρα!
Μητέρα!
Λοιπόν, μητέρα, τι συμβαίνει;
Άμλετ, τον πατέρα σου προσέβαλες βαρύτατα.
Μητέρα, προσβάλατε τον πατέρα μου βαρύτατα.
Έλα τώρα, απαντάς με άσκοπη γλώσσα.
Φύγε, φύγε, ρωτάς με κακιά γλώσσα. Μα τι κάνεις, Άμλετ!
Τι τρέχει τώρα;
Με ξέχασες;
Όχι, μα τον σταυρό, καθόλου.
Είσαι η βασίλισσα, η γυναίκα του αδελφού του άντρα σου,
και -μακάρι να μην ήταν έτσι!-
είσαι η μητέρα μου.
Τότε θα φέρω εκείνους που ξέρουν να μιλούν.
Έλα, έλα, και κάθισε κάτω, δεν θα κουνηθείς.
Δεν φεύγεις πριν σου στήσω έναν καθρέφτη
όπου θα δεις το πιο μύχιο μέρος σου.
Τι θα κάνεις; Δεν θα με δολοφονήσεις!
Βοήθεια, βοήθεια!
Έλα! Βοήθεια, βοήθεια, βοήθεια! Τι είναι;
Αρουραίος; Νεκρός, στοίχημα ένα δουκάτο, νεκρός!
ΠΥΡΟΒΟΛΙΣΜΟΣ
Τι έκανες;
Δεν ξέρω. Μήπως ο βασιλιάς;
Ω, τι παράτολμη και αιματηρή πράξη είν' αυτή!
Αιματηρή πράξη! Σχεδόν τόσο φρικτή, καλή μου μάνα,
όσο να σκοτώσεις βασιλιά και να παντρευτείς τον αδερφό του.
Να σκοτώσω βασιλιά!
Ναι, κυρία, αυτό είπα.
Άθλιε, παράτολμε, αδιάκριτε ανόητε, αντίο!
Σε πέρασα για κάποιον ανώτερο. Δέξου τη μοίρα σου.
Πάψε να στριφογυρίζεις τα χέρια σου. Ησυχία! Κάθισε,
κι άσε με να σου στρίψω την καρδιά, γιατί θα το κάνω,
αν είναι φτιαγμένη από διαπερατή ύλη.
Τι έκανα που τολμάς να κουνάς τη γλώσσα σου
με τόσο άγριο θόρυβο εναντίον μου; Μια πράξη
που θολώνει τη χάρη και το κοκκίνισμα της σεμνοσύνης,
αποκαλεί την αρετή υποκρίτρια, κάνει τους όρκους του γάμου
τόσο ψεύτικους όσο οι όρκοι των ζαροπαικτών. Αχ, τι πράξη,
που μουγκρίζει τόσο δυνατά και βροντάει μες στο προοίμιο;
Κοίτα εδώ, αυτή την εικόνα,
και... αυτήν εδώ.
Η ζωγραφισμένη απεικόνιση δύο αδερφών.
Δες, τι χάρη ήταν χυμένη σ' αυτό το μέτωπο.
Οι μπούκλες του Υπερίωνα,
το μέτωπο του ίδιου του Δία.
Μάτι σαν του Άρη, να απειλεί και να προστάζει.
Στάση σαν του κήρυκα Ερμή
μόλις προσγειωμένου σε λόφο που φιλάει τον ουρανό,
ένας συνδυασμός και μια μορφή στ' αλήθεια,
όπου κάθε θεός έμοιαζε να βάζει τη σφραγίδα του,
για να δώσει στον κόσμο τη βεβαιότητα ενός άντρα.
Αυτός ήταν ο σύζυγός σου.
Κοίτα τώρα, τι ακολουθεί.
Εδώ είναι ο σύζυγός σου, σαν μουχλιασμένο στάχυ,
που μαραίνει τον υγιή αδερφό του. Έχεις μάτια;
Πώς μπόρεσες απ' αυτό το όμορφο βουνό να πάψεις να τρέφεσαι,
και να βοσκάς σ' αυτόν τον βάλτο; Χα! Έχεις μάτια;
Δεν μπορείς να το πεις αγάπη, γιατί στην ηλικία σου
ο σφυγμός του αίματος είναι ήρεμος, ταπεινός,
κι υπακούει στην κρίση. Και ποια κρίση
θα περνούσε απ' αυτό σ' αυτό; Ποιος διάβολος ήταν
που έτσι σε ξεγέλασε στην τυφλόμυγα;
Μάτια χωρίς αίσθηση, αίσθηση χωρίς όραση,
αυτιά χωρίς χέρια ή μάτια, όσφρηση χωρίς τίποτα,
ή έστω ένα αρρωστημένο κομμάτι μιας αληθινής αίσθησης
δεν θα 'πεφτε σε τέτοιο μούδιασμα.
Ντροπή! Πού πήγε η ντροπή σου;
Ω Άμλετ, μη μιλάς άλλο.
Στρέφεις τα μάτια μου μέσα στην ίδια μου την ψυχή.
κι εκεί βλέπω κηλίδες τόσο μαύρες και βαθιά ριζωμένες
που δεν θα ξεθωριάσουν ποτέ.
Όχι, μα το να ζεις
μες στον βρομερό ιδρώτα ενός λιγδιασμένου κρεβατιού,
βουτηγμένος στη διαφθορά, ερωτοτροπώντας κι αγαπιόμενος
μέσα στο βρομερό χοιροστάσιο. Ω, μη μου μιλάς άλλο!
Τα λόγια αυτά, σαν μαχαίρια, μπαίνουν στ' αυτιά μου.
Αρκετά, γλυκέ μου Άμλετ!
Ένας δολοφόνος κι ένας αχρείος.
Ένας σκλάβος που δεν αξίζει ούτε το εικοστό
του προηγούμενού σου αφέντη. Παλιάτσος των βασιλιάδων,
ένας κλέφτης της αυτοκρατορίας και του θρόνου,
που από ένα ράφι έκλεψε το πολύτιμο διάδημα,
και το έβαλε στην τσέπη του! Αρκετά!
Ένας βασιλιάς από κουρέλια. ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΧΤΥΠΑ
Σώστε με, και σκεπάστε με με τα φτερά σας,
ουράνιοι φρουροί!
Τι θες, χαριτωμένη μορφή; Αλίμονο, τρελάθηκε!
Δεν ήρθες να μαλώσεις τον αργό σου γιο,
που, αφήνοντας τον χρόνο και το πάθος να περνούν,
αμελεί να εκτελέσει τη φοβερή σου διαταγή;
Ω, μίλα!
Μην ξεχνάς πως η επίσκεψη αυτή
ήρθε μόνο ν' ακονίσει τον σχεδόν αμβλυμένο σκοπό σου.
Μα, κοίτα, ο τρόμος κάθεται πάνω στη μητέρα σου.
Ω, μπες ανάμεσα σ' εκείνη και στην ψυχή της που παλεύει.
Η φαντασία στ' αδύναμα κορμιά δουλεύει πιο δυνατά.
Μίλα της, Άμλετ.
Πώς είστε, κυρία;
Αλίμονο, εσένα τι σου συμβαίνει,
που καρφώνεις το βλέμμα σου στο κενό
και με τον άυλο αέρα συνομιλείς;
Μέσα απ' τα μάτια σου το πνεύμα σου ξεπροβάλλει άγρια.
Ω γλυκέ μου γιε, πάνω στη φωτιά και τη φλόγα της ταραχής σου
ράντισε δροσερή υπομονή. Πού κοιτάς;
Αυτόν, αυτόν! Δες τον! Πόσο χλωμός κοιτάζει αγριεμένος!
Μη με κοιτάς,
μη με κάνεις μ' αυτή την πράξη σου ν' αλλάξω
τους σκληρούς σκοπούς μου. Τότε αυτό που έχω να κάνω
θα χάσει το αληθινό του χρώμα, δάκρυα ίσως αντί για αίμα.
Σε ποιον τα λες αυτά;
Δεν βλέπεις τίποτα εκεί;
Τίποτα απολύτως, κι όμως βλέπω ό,τι υπάρχει. Ούτε άκουσες κάτι;
Όχι, τίποτα παρά μόνο εμάς.
Δες λοιπόν τώρα! Κοίτα πώς γλιστράει μακριά!
Ο πατέρας μου, με τα ρούχα που φορούσε ζωντανός!
Κοίτα, εκεί πηγαίνει, αυτή τη στιγμή, έξω από την πύλη!
Αυτό είναι καθαρό κατασκεύασμα του μυαλού σου.
Σ' αυτά τα ασώματα οράματα η παραφροσύνη
είναι πολύ επιδέξια.
Παραφροσύνη! Ο σφυγμός μου, σαν τον δικό σου, χτυπάει ήρεμα τον ρυθμό του,
και βγάζει την ίδια υγιή μουσική. Δεν είναι τρέλα
αυτό που είπα. Δοκίμασέ με,
θα επαναλάβω όλα τα λόγια, που η τρέλα δεν θα μπορούσε.
Μητέρα, για την αγάπη της χάρης,
μη ρίχνεις στην ψυχή σου αυτό το κολακευτικό βάλσαμο,
πως δεν μιλάει το δικό σου αμάρτημα, μα η τρέλα μου.
Αυτό θα κλείσει με πέτσα την πληγή απ' έξω,
ενώ η σιχαμερή σαπίλα, σκάβοντας μέσα σου ολόκληρη,
σε μολύνει αόρατη. Εξομολογήσου στον Ουρανό,
μετανόησε για όσα έγιναν, απόφυγε όσα έρχονται,
και μην απλώνεις την κοπριά πάνω στα αγριόχορτα
για να τα κάνεις πιο σιχαμερά.
Ω Άμλετ, μου έσκισες την καρδιά στα δύο.
Ω, πέταξε το χειρότερο μισό της,
και ζήσε πιο αγνή με το άλλο μισό.
Καληνύχτα,
μα μην πας στο κρεβάτι του θείου μου.
Φόρεσε μια αρετή, κι αν δεν την έχεις.
Κρατήσου απόψε, κι αυτό θα σου κάνει πιο εύκολη
την επόμενη αποχή.
Άλλη μια φορά, καληνύχτα.
Κι όταν θελήσεις να ευλογηθείς,
θα σου ζητήσω εγώ ευλογία.
Όσο γι' αυτόν τον άρχοντα,
μετανιώνω,
μα ο Ουρανός το θέλησε έτσι,
να με τιμωρήσει μ' αυτόν κι αυτόν με μένα,
ώστε εγώ να γίνω η μάστιγά τους και ο εκτελεστής.
Θα τον απομακρύνω,
και θα λογοδοτήσω καλά για τον θάνατο που του έδωσα.
Λοιπόν, ξανά, καληνύχτα.
Πρέπει να είμαι σκληρός, μόνο για να είμαι καλός.
Έτσι αρχίζει το κακό
και το χειρότερο μένει πίσω.
Μια λέξη ακόμα, καλή μου κυρία. Τι να κάνω;
Όχι αυτό, με κανέναν τρόπο, αυτό που σου ζητώ να κάνεις.
Άσε τον βασιλιά να σε δελεάσει πάλι στο κρεβάτι,
να σου τσιμπήσει πονηρά τα μάγουλα, να σε λέει ποντικάκι του.
Κι άσ' τον, για δυο βρομερά φιλιά,
ή χαϊδεύοντας τον λαιμό σου με τα καταραμένα δάχτυλά του,
να σε κάνει να ξεμπερδέψεις αυτή την υπόθεση,
πως δεν είμαι τρελός, μα τρελός από πανουργία.
Να 'σαι σίγουρη, αν οι λέξεις γίνονται από ανάσα,
κι η ανάσα από ζωή, δεν έχω ζωή να ανασάνω
όσα μου είπες.
Σσσς.
Πρέπει να πάω στην Αγγλία, το ξέρεις;
Αλίμονο, το είχα ξεχάσει.
Έτσι έχει αποφασιστεί.
Υπάρχουν σφραγισμένα γράμματα
και οι δυο συμμαθητές μου,
που τους εμπιστεύομαι όσο τα φαρμακερά φίδια,
κρατούν την εντολή,
πρέπει να μου ανοίξουν τον δρόμο και να με οδηγήσουν στην παγίδα. Ας γίνει.
Γιατί έχει πλάκα να βλέπεις τον μηχανικό
να τινάζεται απ' τη δική του βόμβα, κι ας είναι δύσκολο.
Μα θα σκάψω ένα μέτρο κάτω απ' τις υπονομεύσεις τους,
και θα τους τινάξω στο φεγγάρι.
Ω, τι γλυκό,
όταν σε μια γραμμή δυο πανουργίες συναντιούνται.
Αυτός ο άνθρωπος θα με βάλει σε κίνηση.
Θα σύρω τα σπλάχνα στο διπλανό δωμάτιο.
Μητέρα, καληνύχτα.
Πράγματι αυτός ο σύμβουλος είναι τώρα πολύ ήσυχος,
πολύ μυστικός
και πολύ σοβαρός,
αυτός που στη ζωή ήταν ένας ανόητος φλύαρος παλιάνθρωπος.
Έλα, κύριε,
να τελειώνουμε μαζί σου.
Καληνύχτα, μητέρα.
ΓΕΛΑΕΙ ΚΙ ΥΣΤΕΡΑ ΚΛΑΙΕΙ
Κάτι κρύβεται σ' αυτούς τους αναστεναγμούς, σ' αυτούς τους βαθιούς λυγμούς.
Πρέπει να τα εξηγήσεις.
Πρέπει να τα καταλάβουμε.
Πού είναι ο γιος σου;
Αχ, καλέ μου άρχοντα, τι είδα απόψε! Τι, Γερτρούδη;
Πώς είναι ο Άμλετ;
Τρελός
σαν τη θάλασσα και τον άνεμο, όταν μάχονται ποιος είναι ο πιο δυνατός.
Στην ξέφρενη κρίση του,
πίσω απ' τον καθρέφτη ακούγοντας κάτι να σαλεύει,
τραβάει το σπαθί και κραυγάζει: «Ένας ποντικός, ένας ποντικός!»
Και μέσα σ' αυτή την τρελή του παραφορά,
σκοτώνει τον αόρατο, καλό γέροντα.
Ω, φρικτή πράξη!
Έτσι θα είχε γίνει και σ' εμάς, αν ήμασταν εκεί.
Η ελευθερία του είναι γεμάτη απειλές για όλους.
Για εσένα την ίδια, για εμάς,
για τον καθένα.
Αλίμονο, πώς θα λογοδοτηθεί αυτή η αιματηρή πράξη;
Θα ριχτεί σ' εμάς το βάρος,
που η πρόνοιά μας έπρεπε να είχε κρατήσει υπό έλεγχο,
να είχε περιορίσει και απομονώσει αυτόν τον τρελό νέο.
Μα τόση ήταν η αγάπη μας, που δεν καταλάβαμε ποιο ήταν το σωστό.
Μα, σαν τον κάτοχο μιας απαίσιας αρρώστιας,
για να μην την αποκαλύψει, την άφησε να τρέφεται,
ακόμα και από το μεδούλι της ζωής.
Πού πήγε; Να αποσύρει το σώμα που σκότωσε,
πάνω από το οποίο η τρέλα του κλαίει γι' αυτό που έγινε.
Ω Γερτρούδη, έλα! Μόλις ο ήλιος αγγίξει τα βουνά,
θα τον στείλουμε μακριά με πλοίο.
Κι αυτή τη βδελυρή πράξη πρέπει, με όλο μας το κύρος και την επιδεξιότητα,
και να δικαιολογήσουμε και να συγκαλύψουμε.
Γκίλντενστερν!
Φίλοι κι οι δύο, πηγαίνετε να ζητήσετε κι άλλη βοήθεια.
Ο Άμλετ μέσα στην τρέλα του σκότωσε τον Πολώνιο,
και από το δωμάτιο της μητέρας του τον έσυρε έξω.
Πηγαίνετε να τον βρείτε.
Μιλήστε του ευγενικά, και φέρτε το σώμα στο παρεκκλήσι.
Σας παρακαλώ, βιαστείτε.
Ω, Γερτρούδη, έλα.
Ας καλέσουμε τους πιο σοφούς μας φίλους,
κι ας τους πληροφορήσουμε και τι σκοπεύουμε να κάνουμε
και τι άκαιρα έγινε.
Πάμε να φύγουμε.
Η ψυχή μου είναι γεμάτη ταραχή και απόγνωση.
ΚΡΑΥΓΕΣ
Ασφαλισμένος καλά.
Άμλετ! Άρχοντα Άμλετ!
Τι θόρυβος είναι αυτός;
Να, έρχονται.
Τι κάνατε, άρχοντά μου, με το νεκρό σώμα;
Το ανέμειξα με τη σκόνη, με την οποία συγγενεύει.
Πείτε μας πού είναι, για να το πάρουμε από εκεί και να το φέρουμε στο παρεκκλήσι.
Μην το πιστεύετε. Τι να πιστέψω;
Ότι μπορώ να κρατώ το μυστικό σας και όχι το δικό μου.
Κι από πάνω, να με ρωτάει ένα σφουγγάρι!
Τι απόκριση θα 'πρεπε να δώσει ο γιος ενός βασιλιά;
Για σφουγγάρι με περνάτε, άρχοντά μου;
Ναι, κύριε,
που ρουφάς την εύνοια του βασιλιά,
τις αμοιβές του, τις εξουσίες του.
Μα τέτοιοι αξιωματούχοι υπηρετούν καλύτερα τον βασιλιά στο τέλος.
Τους κρατάει,
σαν τον πίθηκο ένα μήλο, στη γωνιά του σαγονιού του.
Πρώτα μασιούνται,
για να καταπιούνται τελευταία.
Όταν χρειαστεί όσα έχεις μαζέψει, φτάνει να σε στύψει,
και τότε, σφουγγάρι, ξαναστεγνώνεις.
Δεν σας καταλαβαίνω, άρχοντά μου.
Χαίρομαι γι' αυτό.
Ένας πονηρός λόγος κοιμάται σ' ένα ανόητο αυτί.
Πείτε μας πού είναι το πτώμα και ελάτε μαζί μας στον βασιλιά.
Το πτώμα είναι με τον βασιλιά, μα ο βασιλιάς δεν είναι με το πτώμα.
Ο βασιλιάς είναι ένα πράγμα.
Ένα πράγμα, άρχοντά μου! Του τίποτα.
Οδηγήστε με σ' αυτόν.
Κρύψου, αλεπού, κι ελάτε όλοι ξοπίσω.
Έστειλα να τον αναζητήσουν, και να βρουν το πτώμα.
Πόσο επικίνδυνο είναι να τριγυρνά αυτός ελεύθερος!
Όμως δεν πρέπει να του επιβάλουμε τον αυστηρό νόμο.
Τον αγαπά το άστατο πλήθος,
που δεν κρίνει με τη λογική, παρά με τα μάτια του.
Κι όπου είναι έτσι, ζυγίζεται η ποινή του ενόχου,
μα ποτέ το αδίκημα.
Για να κυλήσουν όλα ομαλά κι ήσυχα,
αυτή η ξαφνική απομάκρυνσή του πρέπει να φανεί καλά μελετημένη.
Οι απελπιστικές αρρώστιες θεραπεύονται με απελπισμένα μέτρα,
αλλιώς καθόλου. Λοιπόν! Τι συνέβη;
Πού έχει αποτεθεί το πτώμα, άρχοντά μου, δεν μπορούμε να μάθουμε απ' αυτόν.
Μα πού είναι; Απ' έξω, άρχοντά μου, υπό φρούρηση, να μάθει τη θέλησή σας.
Φέρτε τον μπροστά μας. Γκίλντενστερν! Φέρε μέσα τον άρχοντά μου.
Λοιπόν, Άμλετ,
πού είναι ο Πολώνιος;
Στο δείπνο.
Στο δείπνο! Πού;
Όχι όπου τρώει, μα όπου τον τρώνε.
Μια ολόκληρη σύναξη από πολιτικά σκουλήκια τον καταβροχθίζει αυτή τη στιγμή.
Το σκουλήκι είναι ο μόνος αυτοκράτορας της δίαιτας.
Παχαίνουμε όλα τα πλάσματα για να παχύνουμε τον εαυτό μας,
και παχαίνουμε τον εαυτό μας για τα σκουλήκια. Αλίμονο!
Μπορεί κανείς να ψαρέψει με σκουλήκι που έφαγε βασιλιά και να φάει το ψάρι που τράφηκε απ' το σκουλήκι.
Τι θες να πεις μ' αυτό;
Τίποτα, παρά να σου δείξω πώς ένας βασιλιάς μπορεί να ταξιδέψει μέσα απ' τα σωθικά ενός ζητιάνου.
Πού είναι ο Πολώνιος;
Στον παράδεισο!
Στείλε κάποιον να δει.
Αν ο αγγελιοφόρος σου δεν τον βρει εκεί, ψάξ' τον στον άλλο τόπο ο ίδιος.
Μα αν, αλήθεια, δεν τον βρεις μέσα σ' αυτόν τον... μήνα,
θα τον μυρίσεις ανεβαίνοντας τις σκάλες προς το χωλ.
Ψάξ' τον εκεί.
Θα περιμένει μέχρι να 'ρθεις.
Άμλετ, αυτή η πράξη, για τη δική σου ασφάλεια,
που τόσο νοιαζόμαστε, όσο βαθιά θρηνούμε γι' αυτό που έχεις κάνει,
πρέπει να σε στείλει μακριά με φλογερή ταχύτητα.
Γι' αυτό ετοιμάσου.
Το πλοίο είναι έτοιμο, ο άνεμος ευνοϊκός, οι σύντροφοι περιμένουν,
και όλα είναι έτοιμα για την Αγγλία. Για την Αγγλία!
Ναι, Άμλετ. Καλώς. Έτσι είναι, αν ήξερες τις προθέσεις μας.
Βλέπω ένα χερουβείμ που τις βλέπει.
Έλα, για την Αγγλία! Αντίο, αγαπημένη μάνα.
Ο στοργικός σου πατέρας, Άμλετ.
Η μάνα μου,
πατέρας και μάνα είναι άντρας και γυναίκα, άντρας και γυναίκα είναι μία σάρκα, άρα, η μάνα μου.
Έλα, για την Αγγλία!
Γιούπι!
Ακολούθησέ τον κατά πόδας. Παρασύρ' τον γρήγορα στο πλοίο.
Μην το καθυστερείς. Θέλω να φύγει απόψε.
Όλα τα άλλα γύρω απ' αυτή την υπόθεση τελείωσαν. Πήγαινε.
Και, Αγγλία,
αν εκτιμάς καθόλου την αγάπη μου,
δεν θ' αψηφήσεις ψυχρά τη βασιλική μας θέληση.
Τον άμεσο θάνατο του Άμλετ.
Κάν' το, Αγγλία,
γιατί σαν πυρετός στο αίμα μου με κατατρώει και πρέπει να με γιατρέψεις.
Ώσπου να μάθω πως έγινε,
ό,τι κι αν συμβεί, χαρά δεν θα γνωρίσω.
Δεν θα της μιλήσω. Είναι επίμονη, μα την αλήθεια παράφρων.
Η κατάστασή της χρειάζεται οίκτο.
Τι θέλει; Μιλάει πολύ για τον πατέρα της,
λέει πως υπάρχουν δόλοι στον κόσμο, λέει πράγματα μ' αμφιβολία,
που 'χουν μόνο μισό νόημα. Τα λόγια της δεν λένε τίποτα,
όμως ο ασύνδετος λόγος της κάνει τους ακροατές να βγάζουν συμπεράσματα.
Καλό θα 'ταν να της μιλήσει κανείς,
γιατί μπορεί να σπείρει επικίνδυνες υποψίες σε κακόβουλα μυαλά.
Άσ' την να μπει.
Στην άρρωστη ψυχή μου,
όπως είναι η φύση της αμαρτίας, κάθε ασήμαντο προμηνύει κάποια μεγάλη συμφορά.
Τόσο γεμάτη αδέξια καχυποψία είναι η ενοχή,
που προδίδεται μόνη της φοβούμενη μην προδοθεί.
Πού είναι η πανέμορφη μεγαλειότητα της Δανίας;
Τι τρέχει, Οφηλία!
# Πώς να γνωρίσω την αγάπη σου
# Από κάποιον άλλον;
# Απ' το κοχυλωτό καπέλο και το ραβδί του
# Κι απ' τα σαντάλια του... #
Αλίμονο, γλυκιά κυρά, τι σημαίνει αυτό το τραγούδι;
Τι λέτε; Όχι, παρακαλώ, προσέξτε.
# Πέθανε και χάθηκε, κυρά
# Πέθανε και χάθηκε
# Στο κεφάλι του χλωρό χορτάρι
# Στα πόδια του μια πέτρα... #
Όχι, μα, Οφηλία... ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΟΣΕΞΤΕ!
# Λευκό το σάβανό του σαν το χιόνι του βουνού
# Στολισμένο με γλυκά λουλούδια
# Που δεν πήγε στον τάφο θρηνημένο
# Με βροχή αληθινής αγάπης. #
Πώς είστε, όμορφη κυρά; Ο Θεός μαζί σας!
Λένε πως η κουκουβάγια ήταν κόρη φούρναρη.
Ω Θεέ, ξέρουμε τι είμαστε,
μα δεν ξέρουμε τι μπορεί να γίνουμε.
Ο Θεός να 'ναι στο τραπέζι σας!
Φαντασίωση για τον πατέρα της. Παρακαλώ, ας μη μιλήσουμε γι' αυτό.
Μα όταν σας ρωτούν τι σημαίνει, να πείτε τούτο -
# Αύριο είναι του Αγίου Βαλεντίνου
# Νωρίς το πρωινό
# Κι εγώ παρθένα στο παράθυρό σου
# Για να 'μαι ο βαλεντίνος σου
# Τότε σηκώθηκε κι έβαλε τα ρούχα του
# Κι άνοιξε την πόρτα της κάμαρας
# Άφησε μέσα την κόρη που παρθένα ποτέ ξανά δεν βγήκε
# Θα δώσω εδώ ένα τέλος
# Μα τον Ιησού και την Αγία Φιλανθρωπία
# Αλίμονο, και ντροπή!
# Οι νέοι θα το κάνουν, αν τους δοθεί η ευκαιρία
# Μα τον κόκορα, αυτοί φταίνε
# Είπε εκείνη, πριν με στρώσεις,
# Μου υποσχέθηκες γάμο
# Έτσι θα 'χα κάνει, μα τον ήλιο εκεί πάνω
# Αν δεν είχες έρθει στο κρεβάτι μου. #
Πόσο καιρό είναι έτσι; Ελπίζω όλα να πάνε καλά.
Πρέπει να κάνουμε υπομονή,
μα δεν μπορώ παρά να κλάψω, που τον έβαλαν να κείτεται στο κρύο χώμα.
Ο αδελφός μου θα το μάθει, κι έτσι σας ευχαριστώ για τις καλές συμβουλές.
Ελάτε, η άμαξά μου!
Καληνύχτα, κυρίες, καληνύχτα, γλυκές κυρίες, καληνύχτα, καληνύχτα.
Ακολουθήστε την από κοντά.
Προσέχετέ την καλά, σας παρακαλώ.
Ω, αυτό είναι το δηλητήριο της βαθιάς θλίψης.
Όλα πηγάζουν από τον θάνατο του πατέρα της, και τώρα, κοίτα.
Ω, Γερτρούδη, Γερτρούδη.
Όταν έρχονται οι συμφορές, δεν έρχονται μεμονωμένες, μα κατά τάγματα.
Πρώτα, ο πατέρας της σκοτωμένος.
Έπειτα, ο γιος σου φευγάτος, κι αυτός ο πιο βίαιος αίτιος της δίκαιης απομάκρυνσής του.
Ο λαός ταραγμένος, άρρωστος και νοσηρός στις
ψιθύρους του για τον θάνατο του Πολώνιου,
κι εμείς πράξαμε άστοχα, θάβοντάς τον έτσι στα κρυφά.
Καημένη Οφηλία,
χωρισμένη απ' τον εαυτό της και την ορθή της κρίση, χωρίς την οποία είμαστε μόνο εικόνες,
ή σκέτα κτήνη.
Τέλος, κι όμως περιέχοντας όλα αυτά μαζί,
ο αδελφός της ήρθε κρυφά από τη Γαλλία,
και δεν του λείπουν διαδοσίες να μολύνουν τ' αυτί του
με λοιμώδη λόγια για τον θάνατο του πατέρα του.
Αλίμονο, τι θόρυβος είναι αυτός;
Πού είναι οι Ελβετοί φρουροί μου; Πες τους να φυλάνε την πόρτα.
Σώστε τον εαυτό σας, άρχοντά μου.
Ο Λαέρτης, μ' εξεγερμένο πλήθος, συντρίβει τους φρουρούς σας.
Ο όχλος τον λέει άρχοντα. «Διαλέγουμε εμείς, ο Λαέρτης θα γίνει βασιλιάς.»
Καπέλα, χέρια και γλώσσες το επευφημούν ως τα ουράνια.
Ο Λαέρτης θα γίνει βασιλιάς!
Με τι χαρά κραυγάζουν στην ψεύτικη πορεία!
Ω, αυτό είναι ανάποδα, ψεύτικα δανέζικα σκυλιά!
Οι πόρτες έσπασαν.
Αχρείε βασιλιά, δώσε μου τον πατέρα μου!
Ήρεμα, Λαέρτη.
Η σταγόνα αίματος που μένει ήρεμη με κηρύσσει μπάσταρδο.
Ποια είναι η αιτία, Λαέρτη, που η εξέγερσή σου φαίνεται τόσο γιγάντια;
Άφησέ τον, Γερτρούδη.
Μη φοβάσαι για το πρόσωπό μας.
Τέτοια θεϊκή προστασία περιβάλλει έναν βασιλιά,
που η προδοσία μόνο να ρίξει κλεφτή ματιά σ' ό,τι ποθεί μπορεί,
πράττοντας λίγο απ' τη θέλησή της.
Πες μου, Λαέρτη, γιατί είσαι τόσο εξοργισμένος. Άφησέ τον, Γερτρούδη.
Μίλα, άνθρωπε. Πού είναι ο πατέρας μου;
Νεκρός. Μα όχι από αυτόν.
Άσ' τον να ρωτήσει όσο θέλει. Πώς πέθανε;
Δεν θα με κοροϊδέψετε.
Στον διάβολο η υποταγή! Οι όρκοι, στον μαυρότερο δαίμονα!
Συνείδηση και χάρη, στην πιο βαθιά άβυσσο!
Δεν φοβάμαι την καταδίκη.
Εδώ στέκομαι ακλόνητος, ας γίνει ό,τι γίνει,
αρκεί να εκδικηθώ ολοκληρωτικά για τον πατέρα μου.
Ποιος θα σε σταματήσει; Η θέλησή μου, όχι όλος ο κόσμος.
Καλέ μου Λαέρτη, αν θες να μάθεις την αλήθεια για τον θάνατο του πατέρα σου,
γράφει η εκδίκησή σου πως, αδιακρίτως, θα χτυπήσεις φίλο κι εχθρό, νικητή και ηττημένο;
Μόνο τους εχθρούς του. Θα τους γνωρίσεις, λοιπόν;
Στους καλούς του φίλους, έτσι θ' ανοίξω διάπλατα την αγκαλιά μου,
και σαν τον στοργικό πελεκάνο θα τους θρέψω με το αίμα μου.
Να, τώρα μιλάς σαν καλό παιδί κι αληθινός κύριος.
Πως είμαι αθώος για τον θάνατο του πατέρα σου, και πονώ βαθιά γι' αυτόν.
Θα διαπεράσει την κρίση σου ξεκάθαρα, όπως το φως το μάτι σου.
Αφήστε την να μπει. Τι τρέχει; Τι θόρυβος είναι αυτός;
Ω ζέστη, ξέρανε το μυαλό μου!
Δάκρυα εφτά φορές αρμυρά, κάψτε την όραση κι αξία του ματιού μου!
Ω ρόδο του Μάη!
Αγαπημένη κόρη, καλή αδελφή, γλυκιά Οφηλία!
Ω ουρανέ! Είναι δυνατόν, το μυαλό μιας νέας να 'ναι τόσο θνητό όσο η ζωή ενός γέρου;
# Τον έφεραν ξέσκεπο πάνω στο φέρετρο
# Έι, νόνι νόνι, νόνι, νο
# Και στον τάφο του έβρεξαν πολλά δάκρυα
# Έχε γεια, περιστέρι μου! #
Αν είχες τα λογικά σου, και ζητούσες εκδίκηση, δεν θα με συγκινούσε έτσι.
[Πρέπει να τραγουδάς κάτω-κάτω, κι αν τον φωνάξεις κάτω...] Αυτό το τίποτα λέει πιο πολλά απ' το νόημα.
Να δεντρολίβανο,
αυτό είναι για τη μνήμη.
Σε παρακαλώ, αγάπη μου, θυμήσου.
Κι εδώ είναι πανσέδες.
Αυτοί είναι για τις σκέψεις.
Ένα μάθημα μέσα στην τρέλα,
σκέψεις και μνήμη ταιριαστά.
Να μάραθο για σένα,
και ακουιλέγιες.
Να απήγανος για σένα,
κι εδώ λίγος για μένα.
Μπορούμε να τον λέμε
βότανο της χάριτος τις Κυριακές.
Ω, εσύ πρέπει να φοράς τον απήγανό σου διαφορετικά.
Να μια μαργαρίτα.
Θα σου έδινα και μερικές βιολέτες,
μα μαράθηκαν
όλες
όταν πέθανε ο πατέρας μου.
Λένε πως είχε καλό τέλος.
# Γιατί ο γλυκός μου Ρόμπιν είναι όλη μου η χαρά... #
Σκέψη και θλίψη, πάθος,
κι αυτή την ίδια την κόλαση τα κάνει χάρη κι ομορφιά.
# Και δεν θα γυρίσει πια;
# Όχι, όχι, είναι νεκρός
# Πήγαινε στη νεκρική σου κλίνη
# Ποτέ πια δεν θα γυρίσει
# Τα γένια του ήταν άσπρα σαν το χιόνι
# Λιναρένια ήταν η κεφαλή του
# Έφυγε, έφυγε... #
Κι εμείς πετάμε τον θρήνο
Ο Θεός να ελεήσει την ψυχή του!
Και όλες τις χριστιανικές ψυχές, προσεύχομαι στον Θεό.
Ο Θεός μαζί σας.
Το βλέπεις αυτό, Θεέ μου;
Λαέρτη.
Πρέπει να μοιραστώ τον πόνο σου, αλλιώς μου στερείς το δίκιο μου.
Πήγαινε παράμερα, διάλεξε όποιους από τους σοφότερους φίλους σου θες.
Κι αυτοί θ' ακούσουν και θα κρίνουν ανάμεσα σ' εμένα κι εσένα.
Αν, άμεσα ή έμμεσα,
μας βρουν αναμεμειγμένους, θα δώσουμε το βασίλειό μας, το στέμμα μας,
τη ζωή μας, ναι, ό,τι λέμε δικό μας,
σ' εσένα ως αποζημίωση.
Αν όμως όχι,
να είσαι πρόθυμος να μας δανείσεις την υπομονή σου,
κι εμείς μαζί θα δουλέψουμε με την ψυχή σου να της δώσουμε τη γαλήνη που της αξίζει.
Ας γίνει έτσι.
Κι εκεί όπου είναι το έγκλημα,
ας πέσει το μεγάλο πελέκι.
Πήγαινε, λοχαγέ, χαιρέτησε τον βασιλιά της Δανίας.
Πες του ότι ο Φόρτιμπρας ζητά, με την άδειά του, την υποσχεμένη διέλευση μέσα από το βασίλειό του.
Θα το κάνω, άρχοντά μου. Καλό δρόμο.
Κύριε, ποιανού είναι αυτά τα στρατεύματα;
Είναι της Νορβηγίας, κύριε.
Με τι σκοπό, κύριε, σας παρακαλώ;
Εναντίον κάποιου μέρους της Πολωνίας.
Ποιος τα διοικεί, κύριε;
Ο ανιψιός του γέρου της Νορβηγίας, ο Φόρτιμπρας.
Στρέφεται κατά της κυρίας Πολωνίας, κύριε, ή κάποιου συνόρου;
Για να μιλήσω ειλικρινά, χωρίς υπερβολή, πάμε να κερδίσουμε ένα μικρό κομμάτι
γης που δεν έχει κανένα όφελος παρά μόνο τ' όνομα.
Ούτε για πέντε δουκάτα δεν θα το νοίκιαζα.
Τότε ο Πολωνός ποτέ δεν θα το υπερασπιστεί.
Κι όμως, έχει ήδη φρουρά.
Δύο χιλιάδες ψυχές και είκοσι χιλιάδες δουκάτα δεν φτάνουν για τούτο το άχυρο.
Σας ευχαριστώ ταπεινά, κύριε.
Ο Θεός μαζί σας, κύριε.
Πώς όλα τα συμβάντα στρέφονται εναντίον μου,
και κεντρίζουν τη νωθρή μου εκδίκηση.
Δεν ξέρω γιατί ζω ακόμη για να λέω «Τούτο μένει να γίνει»,
αφού έχω λόγο
και θέληση
και δύναμη και τα μέσα να το πράξω.
Παραδείγματα χοντρά σαν τη γη με προτρέπουν.
Δες τούτο τον στρατό τόσο μεγάλο και δαπανηρό
που τον οδηγεί ένας ευγενικός και τρυφερός πρίγκιπας,
που το πνεύμα του, φουσκωμένο από θεϊκή φιλοδοξία,
περιγελά την αόρατη έκβαση,
εκθέτοντας ό,τι είναι θνητό κι αβέβαιο σε όλα όσα η τύχη,
ο θάνατος κι ο κίνδυνος τολμούν,
και μόνο για ένα τσόφλι αυγού.
Ω, από τούτη τη στιγμή,
ας είναι αιματηρές οι σκέψεις μου,
αλλιώς να μην αξίζουν τίποτα!
Λαέρτη, σου ήταν ακριβός ο πατέρας σου;
Ή είσαι μόνο η ζωγραφιά μιας θλίψης, ένα πρόσωπο δίχως καρδιά;
Γιατί ρωτάτε αυτό;
Ο Άμλετ επιστρέφει.
Τι θα αναλάβεις να κάνεις,
για ν' αποδείξεις πως είσαι γιος του πατέρα σου με έργα κι όχι μόνο με λόγια;
Θα του έκοβα τον λαιμό μες στην εκκλησία.
Πράγματι, κανένας τόπος δεν πρέπει να δίνει άσυλο στον φόνο,
η εκδίκηση δεν πρέπει να έχει όρια.
Μα, καλέ μου Λαέρτη, αν θες να το κάνεις, μείνε κλεισμένος στο δωμάτιό σου.
Ο Άμλετ, σαν γυρίσει, θα μάθει πως ήρθες στην πατρίδα.
Θα βάλουμε ανθρώπους να εγκωμιάσουν την αξία σου,
και ιδίως την επιδεξιότητά σου με το ράπιερ· θα σας φέρουμε αντίκρυ και θα στοιχηματίσουν στα κεφάλια σας.
Εκείνος, αμέριμνος κι ανύποπτος για ραδιουργίες,
δεν θα εξετάσει τα ξίφη, κι έτσι,
με ευκολία, ή με λίγη επιτηδειότητα,
μπορείς να διαλέξεις ένα ξίφος ακονισμένο,
και σε μια κίνηση επίδειξης να τον εκδικηθείς για τον πατέρα σου.
Θα το κάνω.
Και γι' αυτό τον σκοπό, θ' αλείψω το ξίφος μου.
Αγόρασα μια αλοιφή από έναν τσαρλατάνο
τόσο θανατηφόρα που, φτάνει να βουτήξεις ένα μαχαίρι,
που, εκεί που τραβά αίμα, κανένα σπάνιο κατάπλασμα
δεν μπορεί να σώσει απ' τον θάνατο ό,τι έχει γρατζουνιστεί μ' αυτό.
Θα βάψω τη λεπίδα μ' αυτό το δηλητήριο, ώστε, κι αν τον γδάρω ελάχιστα, να βρει τον θάνατο.
Χμ. Ας το σκεφτούμε καλύτερα.
Αν αυτό αποτύχει κι ο σκοπός μας προδοθεί απ' την κακή μας εκτέλεση,
καλύτερα να μην το επιχειρούσαμε.
Γι' αυτό το σχέδιο πρέπει να έχει κι έναν εφεδρικό, που θ' αντέξει αν ο πρώτος ναυαγήσει στη δοκιμή.
Σιγά!
Το βρήκα.
Όταν στην κίνησή σας ζεσταθείτε και διψάσετε —κάντε τον αγώνα πιο βίαιο γι' αυτόν τον σκοπό—
και ζητήσει να πιει,
θα του 'χω ετοιμάσει ένα κύπελλο ειδικά, που μόλις το γευτεί,
αν τυχόν ξεφύγει απ' το δηλητηριασμένο σου χτύπημα, ο σκοπός μας θ' αντέξει.
Τι συμβαίνει, γλυκιά μου βασίλισσα;
Μια συμφορά πατά στη φτέρνα της άλλης, τόσο γρήγορα ακολουθούν.
Η αδελφή σου πνίγηκε, Λαέρτη.
Πνίγηκε; Πού;
Υπάρχει μια ιτιά
που γέρνει πάνω από ένα ρυάκι,
και δείχνει τ' ασημένια φύλλα της στο γυαλιστερό νερό.
Εκεί ήρθε με παράξενα στεφάνια
από κοράκινα λουλούδια, τσουκνίδες,
μαργαρίτες και μακριές ορχιδέες —που οι βοσκοί τις λένε μ' ένα πιο χυδαίο όνομα—
μα οι σεμνές παρθένες μας τις λένε δάχτυλα νεκρών.
Εκεί, στα κρεμαστά κλαδιά σκαρφαλώνοντας να κρεμάσει τα λουλουδένια στεφάνια της,
ένα φθονερό κλαδάκι έσπασε,
κι έπεσαν κάτω τα χλοερά τρόπαιά της κι η ίδια
στο ρυάκι που θρηνούσε.
Τα ρούχα της
άπλωσαν πλατιά, και,
σαν γοργόνα, για λίγο την κράτησαν στην επιφάνεια,
όση ώρα τραγουδούσε κομμάτια από παλιές μελωδίες,
σαν να μην καταλάβαινε τη συμφορά της,
ή σαν πλάσμα φτιαγμένο και προορισμένο γι' αυτό το στοιχείο,
μα δεν μπορούσε αυτό να κρατήσει πολύ
ώσπου τα ρούχα της, βαριά απ' το νερό που ρούφηξαν,
τράβηξαν τη δύστυχη μακριά απ' το
μελωδικό της άσμα
σε λασπερό θάνατο. Αλίμονο, λοιπόν, πνίγηκε;
Πνίγηκε.
Πάρα πολύ νερό έχεις πια, καημένη Οφηλία,
και γι' αυτό,
συγκρατώ τα δάκρυά μου, μα όμως...
Είναι η φύση μας,
η φύση κρατά τη συνήθειά της, ας λέει η ντροπή ό,τι θέλει. Έχε γεια, άρχοντά μου.
Έχω έναν λόγο φλογερό, που πρόθυμα θα φούντωνε,
μα αυτή η ανοησία τον σβήνει.
Ας τον ακολουθήσουμε, Γερτρούδη.
Πόσο κόπιασα να καταλαγιάσω την οργή του.
Τώρα φοβάμαι πως αυτό θα την ξαναξυπνήσει.
Πρέπει να ταφεί με χριστιανική ταφή,
αυτή που εκούσια γύρεψε τη σωτηρία της;
Σου λέω εγώ, πρέπει.
Γι' αυτό, λοιπόν, σκάψε αμέσως τον τάφο της.
Μα πώς γίνεται αυτό, εκτός κι αν πνίγηκε για να αμυνθεί;
Έτσι το αποφάσισαν.
Πρέπει να ήταν εις βάρος του εαυτού της,
αλλιώς δεν εξηγείται. Διότι εδώ είναι το ζήτημα.
Αν πνιγώ εν γνώσει μου, αυτό σημαίνει πράξη.
Και η πράξη έχει τρεις κλάδους.
Είναι το ενεργείν, το πράττειν, το εκτελείν.
Άρα, πνίγηκε εν γνώσει της.
Όχι, μα άκουσέ με, καλέ μου σκαφτιά. Άσε με να πω. Εδώ είναι το νερό, ωραία.
Εδώ στέκεται ο άνθρωπος, ωραία.
Αν ο άνθρωπος πάει σ' αυτό το νερό και πνιγεί, θέλοντας και μη, αυτός πηγαίνει· πρόσεξέ το αυτό.
Μα αν το νερό έρθει σ' αυτόν και τον πνίξει, δεν πνίγεται μόνος του.
Άρα, όποιος δεν ευθύνεται για τον θάνατό του δεν συντομεύει τη ζωή του.
Μη ζαλίζεις άλλο το μυαλό σου μ' αυτό.
Άντε, πήγαινε στον Γιόχαν.
Φέρε μου μια κανάτα κρασί.
# Στα νιάτα μου, σαν αγαπούσα, αγαπούσα
# Μου φαινόταν τόσο γλυκό... #
Δεν έχει αυτός καμιά αίσθηση της δουλειάς του, που τραγουδά καθώς σκάβει τάφο;
Η συνήθεια του την έκανε ξέγνοιαστη υπόθεση. Έτσι είναι.
Εκείνο το κρανίο είχε γλώσσα μέσα του, και κάποτε τραγουδούσε.
Πώς το πετάει ο κατεργάρης στο χώμα, λες κι ήταν το σαγόνι του Κάιν, που έκανε τον πρώτο φόνο!
Ίσως να ήταν το κεφάλι ενός πολιτικού,
κάποιου που θα γελούσε και τον Θεό, δεν είναι; Μπορεί, άρχοντά μου.
Και τώρα ανήκει στην Κυρά τη Σκουλήκα,
δίχως σαγόνι,
και χτυπημένο στο καύκαλο με το φτυάρι ενός νεκροθάφτη.
Ωραία μεταστροφή της τύχης, αν είχαμε το χάρισμα να τη δούμε.
Να κι άλλο.
Λοιπόν, δεν θα μπορούσε αυτό να ήταν το κρανίο ενός δικηγόρου;
Πού είναι τώρα οι λεπτολογίες του,
τα τεχνάσματά του, οι κόλπα του;
Γιατί ανέχεται αυτόν τον αγροίκο να του χτυπά το κεφάλι μ' ένα βρόμικο φτυάρι,
και δεν του κάνει μήνυση για ξυλοδαρμό; Ε;
Θα μιλήσω σ' αυτόν τον τύπο.
Τίνος είναι ετούτος ο τάφος, παλικάρι;
Δικός μου, κύριε.
# Ω, ένας λάκκος από πηλό φτιαγμένος
# Για τέτοιον ξένο ταιριαστός... #
Δικός σου είναι, όντως, αφού ψεύδεσαι μέσα του.
Εσύ ψεύδεσαι έξω απ' αυτόν, κύριε, άρα δεν είναι δικός σου.
Όσο για μένα, δεν ψεύδομαι μέσα του, κι όμως είναι δικός μου.
Ψεύδεσαι μέσα του· είσαι μέσα και λες πως είναι δικός σου.
Είναι για τους νεκρούς, όχι για τους ζωντανούς· γι' αυτό ψεύδεσαι.
Είναι ζωντανό ψέμα, κύριε, θα γυρίσει πάλι, από μένα σ' εσένα.
Για ποιον άντρα το σκάβεις;
Για κανέναν άντρα, κύριε.
Για ποια γυναίκα, τότε;
Για καμία επίσης.
Ποιος θα θαφτεί μέσα του;
Κάποια που ήταν γυναίκα, κύριε, μα ο Θεός ν' αναπαύσει την ψυχή της, πέθανε.
Πόσο ακριβολόγος είναι ο μπαγάσας!
Πόσον καιρό κάνεις τον νεκροθάφτη;
Απ' όλες τις μέρες, ήρθα σ' αυτή τη δουλειά τη μέρα που ο βασιλιάς μας Άμλετ νίκησε τον Φόρτιμπρας.
Πόσος καιρός πάει από τότε;
Δεν μπορείς να το πεις εσύ;
Κάθε χαζός μπορεί να το πει.
Ήταν η μέρα που γεννήθηκε ο νεαρός Άμλετ, που τρελάθηκε και τον έστειλαν στην Αγγλία.
Α, μάλιστα, γιατί τον έστειλαν στην Αγγλία;
Μα, επειδή ήταν τρελός.
Εκεί θα συνέλθει το μυαλό του, ή, αν δεν συνέλθει, δεν πειράζει και πολύ εκεί. Γιατί;
Δεν θα φαίνεται πάνω του εκεί. Εκεί οι άντρες είναι το ίδιο τρελοί μ' αυτόν.
Πώς τρελάθηκε; Πολύ παράξενα, λένε.
Πόσο παράξενα; Μα, χάνοντας τα λογικά του.
Πάνω σε ποιο έδαφος; Μα, εδώ, στη Δανία.
Είμαι νεωκόρος εδώ, από παιδί ως άντρας, 30 χρόνια.
Πόσον καιρό μένει ένας άνθρωπος στο χώμα προτού σαπίσει;
Μα την πίστη μου, αν δεν είναι σάπιος πριν πεθάνει -
όπως έχουμε πολλά βρόμικα πτώματα,
που μόλις κρατιούνται όταν τα θάβεις -
θα σου βαστάξει κάπου οχτώ με εννιά χρόνια.
Ένας βυρσοδέψης βαστάει εννιά χρόνια.
Γιατί αυτός πιο πολύ απ' τους άλλους;
Μα, κύριε, το τομάρι του είναι τόσο δεψασμένο απ' την τέχνη του,
που θα κρατήσει το νερό απ' έξω πολύν καιρό,
και το νερό είναι ο χειρότερος εχθρός του παλιοκούφαρου του νεκρού.
Να ένα κρανίο, κύριε.
Κειτόταν στο χώμα
είκοσι τρία χρόνια. Τίνος ήταν;
Ενός τρελού παλιανθρώπου, ήταν. Τίνος νομίζεις πως ήταν;
Όχι, δεν ξέρω.
Ανάθεμά τον, τρελός κατεργάρης!
Μου άδειασε μια κανάτα Ρηνανού οίνου στο κεφάλι κάποτε.
Αυτό το κρανίο, κύριε, ήταν του Γιόρικ, του γελωτοποιού του βασιλιά.
Αυτό; Αυτό ακριβώς. Άσε με να δω.
Αλίμονο, καημένε Γιόρικ!
Τον γνώριζα, Οράτιε.
Άνθρωπος με ατελείωτο χιούμορ,
με εξαίσια φαντασία. Με κουβάλησε στην πλάτη του χίλιες φορές,
και τώρα,
πόσο αποκρουστικό μου φαίνεται στη φαντασία μου!
Μου ανακατεύεται το στομάχι.
Εδώ κρέμονταν εκείνα τα χείλη που έχω φιλήσει
δεν ξέρω πόσες φορές.
Πού είναι τώρα τα πειράγματά σου;
Τα σκέρτσα σου; Τα τραγούδια σου;
Οι λάμψεις ευθυμίας σου, που έβαζαν όλο το τραπέζι να ξεσπάει σε γέλια;
Καμιά τώρα, να κοροϊδέψεις το ίδιο σου το χαμόγελο.
Πέσαν τα σαγόνια σου.
Πήγαινε τώρα στην κάμαρα της κυράς μου και πες της,
ας βαφτεί όσο θέλει παχιά,
σ' αυτή την όψη θα καταλήξει.
Βάλ' την να γελάσει μ' αυτό.
Σε παρακαλώ, Οράτιε, πες μου ένα πράγμα.
Ποιο είναι αυτό, άρχοντά μου;
Νομίζεις πως ο Αλέξανδρος έμοιαζε έτσι μες στο χώμα; Έτσι ακριβώς.
Και μύριζε έτσι; Πφου! Έτσι ακριβώς, άρχοντά μου.
Ο αγέρωχος Καίσαρας,
νεκρός κι έγινε λάσπη,
ίσως φράζει μια τρύπα για τον αέρα.
Θα ήταν υπερβολικά λεπτολόγο να το σκεφτούμε έτσι.
Καθόλου.
Να, έρχεται ο βασιλιάς.
Η βασίλισσα, οι αυλικοί. Ποιον ακολουθούν;
Και με τόσο κουτσουρεμένες τελετές, αυτό σημαίνει
πως αυτή που κουβαλούν, με απελπισμένο χέρι, έβαλε τέλος στη ζωή της.
Ήταν κάποιος εξέχων.
Ας κρυφτούμε για λίγο και ας προσέξουμε.
Τι άλλη τελετή; Αυτός είναι ο Λαέρτης.
Τι άλλη τελετή;
Οι νεκρικές τιμές της επεκτάθηκαν όσο μας το επιτρέπει η δικαιοδοσία.
Ο θάνατός της ήταν αμφίβολος.
Και, αν δεν επικρατούσε ανώτερη διαταγή,
θα έπρεπε σε μη αγιασμένη γη να κείτεται ως την έσχατη σάλπιγγα.
Δεν πρέπει να γίνει τίποτα άλλο; Τίποτα άλλο.
Θα βεβηλώναμε τη λειτουργία των νεκρών
αν ψάλλαμε ρέκβιεμ και της δίναμε ανάπαυση σαν ειρηνικά κοιμηθείσα ψυχή.
Θάψτε τη στη γη.
Κι από την όμορφη, αμόλυντη σάρκα της ας φυτρώσουν βιολέτες!
Σου λέω, άξεστε παπά,
η αδελφή μου θα γίνει άγγελος λειτουργός, ενώ εσύ θα ουρλιάζεις στην κόλαση.
Πώς, η όμορφη Οφηλία!
Γλυκά στη γλυκιά.
Αντίο!
Έλπιζα να γινόσουν γυναίκα του Άμλετ μου.
Νόμιζα πως θα στόλιζα τη νυφική σου κλίνη, γλυκό κορίτσι,
όχι πως θα σκορπούσα άνθη στον τάφο σου.
Ω, τριπλή συμφορά, πέσε δέκα φορές τριπλή σ' εκείνο το καταραμένο κεφάλι,
που με την αχρεία του πράξη σου στέρησε το λαμπρό σου μυαλό.
Κρατήστε λίγο το χώμα.
Μέχρι να την πάρω άλλη μια φορά στην αγκαλιά μου.
Τώρα ρίξτε το χώμα σας πάνω σε ζωντανό και νεκρό,
ώσπου απ' αυτό το ίσιωμα να φτιάξετε ένα βουνό,
να ξεπεράσει το γέρικο Πήλιο, ή την ουρανωμένη κορφή του γαλάζιου Ολύμπου.
Ποιος είναι αυτός που η θλίψη του ηχεί τόσο εμφατικά;
Που τα λόγια του θρήνου του μαγεύουν τα πλανώμενα άστρα,
και τα κάνουν να στέκουν σαν ακροατές πληγωμένοι από δέος;
Αυτός είμαι εγώ,
ο Άμλετ ο Δανός. Ο διάβολος ας πάρει την ψυχή σου!
Κακή είναι η προσευχή σου. Σε ικετεύω, πάρε τα δάχτυλά σου απ' το λαιμό μου.
Γιατί, αν δεν είμαι οξύθυμος, έχω κάτι επικίνδυνο μέσα μου,
που η φρόνησή σου ας το φοβηθεί. Τράβα το χέρι σου!
Χωρίστε τους. Άμλετ, Άμλετ! Κύριοι. Καλέ μου άρχοντα, ηρέμησε.
Θα παλέψω μαζί του μέχρι τα βλέφαρά μου να μη σαλεύουν πια.
Ω γιε μου, ποιο θέμα;
Αγαπούσα την Οφηλία.
Σαράντα χιλιάδες αδέρφια δεν θα μπορούσαν, μ' όλη την αγάπη τους,
να φτάσουν το άθροισμά μου. Τι θα κάνεις εσύ γι' αυτήν;
Ω, είναι τρελός, Λαέρτη.
Για τ' όνομα του Θεού, ανέξου τον.
Μα τον Θεό, δείξε μου τι θα κάνεις. Θα κλάψεις;
Θα παλέψεις; Θα νηστέψεις;
Θα ξεσκίσεις τον εαυτό σου;
Θα πιεις ξίδι ως τον πάτο;
Θα φας κροκόδειλο; Θα το κάνω.
Ήρθες εδώ για να κλαψουρίζεις;
Για να με προκαλέσεις πηδώντας στον τάφο της;
Θάψου ζωντανός μαζί της, κι έτσι θα κάνω κι εγώ.
Κι αν φλυαρείς για βουνά, ας ρίξουν εκατομμύρια στρέμματα πάνω μας,
ώσπου το χώμα μας, καψαλίζοντας την κορφή του
στην πύρινη ζώνη, να μοιάζει η Όσσα με σπυρί!
Αν θες να στομφάζεις, θα κομπάσω κι εγώ σαν εσένα.
Καθαρή τρέλα. Έτσι θα τον κρατήσει για λίγο η κρίση.
Σε λίγο, θα κάτσει αμίλητος και σκυφτός.
Άκουσέ με, κύριε.
Ποιος είναι ο λόγος που μου φέρεσαι έτσι;
Πάντα σ' αγαπούσα.
Μα δεν έχει σημασία.
Ας κάνει κι ο ίδιος ο Ηρακλής ό,τι μπορεί,
η γάτα θα νιαουρίσει
κι ο σκύλος θα 'χει τη μέρα του.
Καλέ μου Οράτιε, πρόσεχέ τον.
Ενίσχυσε την υπομονή σου με τα όσα είπαμε χθες βράδυ.
Θα προωθήσουμε το ζήτημα αμέσως τώρα.
Καλή μου Γερτρούδη,
βάλε κάποιον να φυλάει τον γιο σου.
Υπάρχει μια θεϊκή δύναμη που πλάθει το τέλος μας,
όπως κι αν εμείς το λαξεύουμε.
Αυτό είναι σίγουρο.
Ο Ρόζενκραντς κι ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί.
Ε, αυτοί επεδίωξαν αυτή τη δουλειά, δεν βαραίνουν τη συνείδησή μου.
Τι βασιλιάς είναι αυτός! Δεν νομίζεις πως είναι καθήκον μου πια;
Αυτός που σκότωσε τον βασιλιά μου και ατίμασε τη μάνα μου,
χώθηκε ανάμεσα στην εκλογή και στις ελπίδες μου,
έριξε τ' αγκίστρι του για τη δική μου ζωή,
και με τέτοια απάτη, δεν επιβάλλει η συνείδηση να τον ξεμπερδέψω μ' αυτό το χέρι;
Μα λυπάμαι πολύ, καλέ μου Οράτιε, που ξέχασα τον εαυτό μου με τον Λαέρτη.
Γιατί, στην εικόνα της δικής μου υπόθεσης, βλέπω το πορτρέτο της δικής του.
Θα ζητήσω την εύνοιά του.
Μα η επιδεικτική του θλίψη με έκανε να ξεσπάσω σε άγρια οργή.
Σιγά! Ποιος έρχεται; Εξοχότατε, καλώς ορίσατε πίσω στη Δανία.
Σας ευχαριστώ ταπεινά, κύριε.
Ξέρεις αυτή τη μύγα; Όχι, άρχοντά μου.
Τόσο το καλύτερο για σένα, γιατί είναι κακία να τον ξέρεις.
Είναι μια καρακάξα.
Αν έχετε χρόνο, θα ήθελα να σας μεταφέρω κάτι εκ μέρους του.
Θα το δεχτώ, κύριε, με όλη την προσοχή μου.
Βάλε το καπέλο σου εκεί που ανήκει, για το κεφάλι είναι.
Σας ευχαριστώ, εξοχότατε, κάνει πολλή ζέστη.
Όχι, πίστεψέ με, κάνει πολύ κρύο. Ο άνεμος είναι βόρειος.
Όντως κάνει αρκετό κρύο, άρχοντά μου, αλήθεια.
Κι όμως μου φαίνεται πολύ αποπνικτικό και ζεστό για την ιδιοσυγκρασία μου.
Υπερβολικά, άρχοντά μου, είναι πολύ αποπνικτικά, δεν ξέρω πώς να το πω.
Μα, άρχοντά μου, η μεγαλειότητά του μου ζήτησε να σας γνωστοποιήσω ότι έχει κάνει μεγάλο στοίχημα πάνω σας.
Κύριε, αυτό είναι το ζήτημα. Σας παρακαλώ, να το θυμάστε.
Όχι, καλέ μου άρχοντα, για την άνεσή μου, αλήθεια.
Κύριε, μόλις έφτασε στην αυλή ο Λαέρτης,
πιστέψτε με, τέλειος κύριος, γεμάτος εξαίρετα προτερήματα,
με πολύ ευγενικούς τρόπους και επιβλητική παρουσία.
Αληθινά, για να μιλήσω με αίσθηση, είναι το πρότυπο κι ο καθρέφτης της αρχοντιάς,
γιατί θα βρείτε σ' αυτόν όλα όσα θα 'θελε να δει ένας κύριος.
Τι θέλετε να πείτε, κύριε; Γιατί τυλίγουμε τον κύριο στα αδέξια μας λόγια;
Κύριε; Τι σημαίνει η μνεία αυτού του κυρίου;
Του Λαέρτη; Αυτού, κύριε.
Ξέρω πως δεν τον αγνοείτε.
Μακάρι, κύριε. Αν τον γνωρίζατε, δεν θα με τιμούσε. Λοιπόν;
Δεν αγνοείτε σε ποια αρετή διαπρέπει ο Λαέρτης.
Δεν τολμώ ν' ομολογήσω· μην συγκριθώ μαζί του, αλλά για να γνωρίσεις κάποιον καλά,
πρέπει να γνωρίζεις τον εαυτό σου.
Εννοώ, κύριε, για το όπλο του. Στη φήμη που του αποδίδουν, είναι ασυναγώνιστος.
Ποιο είναι το όπλο του; Ράπιερ και στιλέτο.
Αυτά είναι δύο όπλα του, αλλά καλά.
Ο βασιλιάς, κύριε, στοιχημάτισε μαζί του έξι Βαρβαρικά άλογα κι αυτός κατέθεσε ως αντίτιμο,
έξι γαλλικές ράπιερ και στιλέτα, με τα εξαρτήματά τους, ζώνες και κρεμαστάρια.
Τρία από τα κρεμαστάρια, αλήθεια, είναι πολύ γουστόζικα, σε αρμονία με τις λαβές,
πανέμορφα κρεμαστάρια, με πολύ καλαίσθητη σύλληψη.
Πώς ονομάζετε τα κρεμαστάρια;
Τα κρεμαστάρια, κύριε, είναι οι θήκες.
Αλλά συνεχίστε. Γιατί "κατέθεσε", όπως το λέτε;
Ο βασιλιάς, κύριε, στοιχημάτισε,
πως σε δωδεκάδα αναμετρήσεων ανάμεσά σας, δεν θα σας ξεπεράσει πάνω από τρεις βολές.
Θα γινόταν αμέσως η δοκιμή, αν η εξοχότητά σας δεχόταν να απαντήσει.
Κι αν απαντήσω όχι;
Εννοώ, κύριε, την αντιπαράταξη του προσώπου σας στη δοκιμή.
Κύριε, θα περπατώ εδώ στην αίθουσα, αν αρέσει στη μεγαλειότητά του.
Είναι η ώρα της άσκησής μου· θα κερδίσω για χάρη του αν μπορώ·
αν όχι, δεν θα κερδίσω τίποτα παρά την ντροπή μου και τις επιπλέον βολές.
Έτσι να μεταφέρω την απάντησή σας;
Μ' αυτό το νόημα, κύριε, με όση φιοριτούρα σας υπαγορεύει η φύση σας.
Παραδίδω τα σέβη μου στην εξοχότητά σας.
Δικός σας, δικός σας.
Αυτή η καλημάνα τρέχει με το τσόφλι ακόμα στο κεφάλι.
Χαιρετούσε με υποκλίσεις τη ρόγα της μάνας του, πριν τη θηλάσει.
Θα χάσετε αυτό το στοίχημα, άρχοντά μου.
Δεν το νομίζω. Από τότε που έφυγε για τη Γαλλία, εξασκούμαι συνεχώς.
Θα κερδίσω με αυτό το προβάδισμα.
Αλλά δεν φαντάζεσαι πόσο βαριά νιώθω εδώ, γύρω απ' την καρδιά μου.
Όχι, άρχοντά μου. Δεν πειράζει.
Ανοησίες. Αν αντιδρά το μυαλό σας, υπακούστε.
Θα πω πως δεν είστε σε φόρμα και θα τους προλάβω.
Καθόλου.
Περιφρονούμε τους οιωνούς.
Υπάρχει θεία πρόνοια ακόμη και στο θάνατο ενός σπουργιτιού.
Αν είναι τώρα, δεν θα 'ρθει αργότερα.
Αν δεν είναι αργότερα, θα 'ναι τώρα.
Κι αν δεν είναι τώρα,
κάποτε θα 'ρθει.
Η ετοιμότητα είναι το παν.
Έλα, Άμλετ, έλα, και πάρε το χέρι μου.
Συγχώρεσέ με, κύριε. Σου έκανα αδικία.
Συγχώρεσέ το, ως ευγενικός άντρας.
Όλοι εδώ το ξέρουν, και σίγουρα θα 'χεις ακούσει,
πόσο βασανίζομαι από σκληρή παραφροσύνη.
Ό,τι έκανα κι ίσως ξύπνησε τη φύση, την τιμή κι οργή σου, διακηρύσσω πως ήταν τρέλα.
Κύριε, μπρος σ' αυτό το κοινό, ας με αθωώσει η αποκήρυξη κάθε κακού σκοπού
τόσο πολύ στις πιο γενναιόδωρες σκέψεις σου,
σαν να 'ριξα το βέλος μου πάνω απ' τη στέγη και χτύπησα τον αδερφό μου.
Είμαι ικανοποιημένος.
Δέχομαι την αγάπη που μου προσφέρεις ως αγάπη, και δεν θα την αδικήσω.
Την αποδέχομαι ολόψυχα.
Κι αυτό το αδελφικό στοίχημα θα το παίξω ειλικρινά. Δώστε τα ξίφη. Ένα για μένα.
Θα 'μαι το φόντο σου, Λαέρτη, μ' όλη μου την αδεξιότητα.
Η ικανότητά σου, σαν αστέρι στην πιο σκοτεινή νύχτα, θα λάμψει φλογερά.
Με κοροϊδεύεις, κύριε.
Όχι, μα το χέρι μου.
Δώσε τους τα ξίφη, νεαρέ Όσρικ.
Εξάδελφε Άμλετ, ξέρεις το στοίχημα;
Πολύ καλά, άρχοντά μου. Στοιχημάτισες υπέρ του πιο αδύναμου.
Δεν το νομίζω. Σας έχω δει και τους δυο.
Μα μια κι αυτός βελτιώθηκε, έχουμε πλεονέκτημα.
Αυτό είναι πολύ βαρύ, άσε με να δω άλλο.
Αυτό μ' αρέσει αρκετά.
Έχουν όλα τα ξίφη το ίδιο μήκος; Ναι, άρχοντά μου.
Αν ο Άμλετ πετύχει το πρώτο ή το δεύτερο χτύπημα,
ή ισοφαρίσει στην τρίτη αναμέτρηση,
ας ρίξουν όλες οι επάλξεις τα κανόνια τους.
Ο βασιλιάς θα πιει στην υγεία του Άμλετ.
Και μέσα στο κύπελλο θα ρίξει ένα μαργαριτάρι,
πλουσιότερο απ' αυτό που τέσσερις διαδοχικοί βασιλιάδες φόρεσαν στο στέμμα της Δανίας.
Ας μιλήσει το τύμπανο στη σάλπιγγα, η σάλπιγγα στον πυροβολητή έξω,
το κανόνι στους ουρανούς, οι ουρανοί στη γη, ο βασιλιάς πίνει στον Άμλετ. Αρχίστε.
Κι εσύ, κριτή, κράτα μάτι άγρυπνο.
Έλα, κύριε. Έλα, άρχοντά μου. Όχι, κρίση!
Χτύπημα, ένα ολοκάθαρο χτύπημα.
Καλά, ξανά. Σταθείτε. Δώστε μου το ποτό.
Άμλετ, αυτό το μαργαριτάρι είναι δικό σου.
Στην υγειά σου.
Δώστε του το κύπελλο.
Πρώτα θ' αγωνιστώ αυτόν τον γύρο, αφήστε το για λίγο.
Άλλο ένα χτύπημα - τι λες; Ένα άγγιγμα, το παραδέχομαι. Ο γιος μας θα νικήσει.
Είναι αναμμένος κι ασθμαίνει.
Άμλετ, πάρε το μαντίλι μου, σκούπισε το μέτωπό σου. Η βασίλισσα πίνει στην τύχη σου.
Καλή μου κυρά! Γερτρούδη,
μην πίνεις.
Θα πιω, άρχοντά μου.
Σε παρακαλώ, συγχώρεσέ με.
Είναι το δηλητηριασμένο κύπελλο.
Είναι πολύ αργά. Δεν τολμώ να πιω ακόμα, κυρά, σε λίγο.
Έλα, να σου σκουπίσω το πρόσωπο.
Άρχοντά μου, θα τον χτυπήσω τώρα. Δεν το νομίζω.
Κι όμως, είναι σχεδόν ενάντια στη συνείδησή μου.
Έλα, για τον τρίτο γύρο, Λαέρτη, απλώς χασομεράς.
Σε παρακαλώ, χτύπα με όλη σου τη δύναμη. Φοβάμαι πως με παίρνεις για παιχνιδάκι.
Έτσι λες; Έλα λοιπόν.
Τίποτα, ούτε προς τη μία πλευρά.
Έχε το νου σου τώρα!
Όχι, έλα, ξανά.
Άρχοντά μου! Άρχοντά μου!
Άρχοντά μου! Άρχοντά μου, άρχοντά μου!
Ματώνουν κι οι δυο. Πώς είσαι, άρχοντά μου; Πώς είσαι, Λαέρτη;
Σαν την μπεκάτσα στην ίδια μου την παγίδα, Όσρικ, σκοτώθηκα από τη δική μου προδοσία.
Πώς είναι η βασίλισσα; Λιποθυμάει βλέποντας αίμα.
Όχι, όχι, το ποτό, το ποτό.
Ω, αγαπημένε μου Άμλετ.
Το ποτό, το ποτό!
Δηλητηριάστηκα.
Ω, αχρειότητα!
Πώς;
Κλειδώστε την πόρτα. Προδοσία! Βρείτε την.
Εδώ είναι, Άμλετ.
Άμλετ, είσαι σκοτωμένος.
Κανένα φάρμακο δεν μπορεί να σε σώσει· μέσα σου δεν απομένει ούτε μισή ώρα ζωής.
Το προδοτικό όπλο είναι στο χέρι σου, ακονισμένο και φαρμακωμένο.
Το ανόσιο σχέδιο στράφηκε εναντίον μου.
Να, εδώ κείτομαι,
για να μη σηκωθώ ποτέ ξανά. Η μητέρα σου δηλητηριάστηκε.
Δεν αντέχω άλλο.
Ο βασιλιάς, ο βασιλιάς φταίει.
Ω, υπερασπιστείτε με, φίλοι. Είμαι μόνο πληγωμένος.
Να,
αιμομίκτη, δολοφόνε, καταραμένε Δανέ.
Πιες αυτό το φαρμάκι.
Εδώ είναι το μαργαριτάρι σου;
Ακολούθα τη μητέρα μου.
Δίκαια τιμωρήθηκε, το δηλητήριο ο ίδιος το ετοίμασε.
Ας συγχωρεθούμε αμοιβαία, ευγενή Άμλετ.
Ο θάνατος ο δικός μου και του πατέρα μου ας μην πέσει πάνω σου,
ούτε ο δικός σου πάνω μου.
Ο Θεός να σε απαλλάξει απ' αυτό!
Σε ακολουθώ.
Πεθαίνω, Οράτιε.
Δύστυχη βασίλισσα, αντίο!
Εσείς που ωχριάτε και τρέμετε μ' αυτό το συμβάν,
που είστε μόνο βουβοί ή θεατές σ' αυτή την πράξη,
αν είχα μόνο χρόνο, μα ο σκληρός δεσμοφύλακας, ο θάνατος, είναι αυστηρός στη σύλληψή του,
ω, θα μπορούσα να σας πω.
Μα ας μείνει έτσι.
Οράτιε, πεθαίνω.
Εσύ ζεις.
Μίλησε σωστά για μένα και την υπόθεσή μου σ' εκείνους που δεν ξέρουν.
Μη το πιστεύεις. Είμαι περισσότερο αρχαίος Ρωμαίος παρά Δανός.
Μένει ακόμη λίγο υγρό εδώ.
Αν είσαι άντρας, δώσ' μου το κύπελλο! Άσ' το. Μα τον ουρανό, θα το πάρω.
Ω, καλέ μου Οράτιε,
τι πληγωμένο όνομα,
με τα πράγματα έτσι άγνωστα, θα μείνει πίσω μου!
Αν ποτέ
με κράτησες στην καρδιά σου,
αποτραβήξου απ' την ευτυχία για λίγο,
και σ' αυτόν τον σκληρό κόσμο
ανάσαινε με πόνο,
για να πεις την ιστορία μου.
Τα υπόλοιπα...
είναι σιωπή.
Τώρα ραγίζει μια ευγενική καρδιά.
Καληνύχτα, γλυκέ μου πρίγκιπα,
κι ας σε νανουρίσουν στην ανάπαυσή σου σμήνη αγγέλων.